Normobarik hipoksik koşulda yapılan tekrarlı sprint antrenmanının normobarik normoksik koşuldaki tekrarlı sprint yeteneği üzerine etkileri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SPOR BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDULKADİR BİROL

Danışman: Dicle Aras

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı 48 saat aralıklarla yapılan 3 adet normobarik hipokside tekrarlı sprint antrenmanının, tekralrı sprint yeteneği (TSY) ve bazı fizyolojik parametreler üzerindeki etkilerini incelemektir. Çalışmaya Ankara Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören fiziksel olarak aktif 24 sağlıklı erkek öğrenci gönüllülük esasına dayalı olarak katılmıştır. Çalışma randomize tek-kör plasebo kontrollü çalışma tasarımında yapılmıştır. Gönüllüler; hipokside tekrarlı sprint antrenmanı (3420 m, HİP, n = 9), plasebo (162 m, PLA, n = 7) ve kontrol grubu (KON, n = 8) olmak üzere 3 gruba ayrılmıştır. HİP ve PLA grupları için tekrarlı sprint antrenmanı bisiklet ergometresinde 48 saat arayla 3 gün uygulanmıştır. Tekrarlı sprint antrenmanı 4 set, 5 adet 5 sn.'lik sprintler, sprintler arası 25 sn. ve setler arası 5 dk dinlenme konseptinde uygulatılmıştır. İlk antrenmandan 72 saat önce ve son antrenmandan 72 saat sonra ön ve son testler yapılmıştır. Testler kapsamında mutlak ve rölatif zirve güç, sprint azalma yüzdesi (Sdec%), kalp hızı değişkenliği (KHD), arteriyel oksijen saturasyonu (SpO2) ve algıda zorluk derecesi (AZD) ölçümleri alınmıştır. Gruplar gözlenen parametrelerde son test için karşılaştırıldığında, TSY mutlak zirve güç ve Sdec% için hipoksi grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Grup içi karşılaştırmalarında HİP grubunda mutlak zirve güçte % 8,43 ve rölatif zirve güçte % 13,44'lük bir artış saptanmıştır (PLA grubundan yaklaşık 2 kat ve KON grubundan yaklaşık 4 kat daha fazla). Bu artışlarla birlikte mutlak ve rölatif zirve güce dayalı TSY Sdec% değerlerinde HİP grubunda % -5,34'lük yönde bir azalma görülmüştür. Diğer gruplar için ön ve son test sonuçlarına bakıldığında mutlak ve rölatif zirve güçte kayda değer bir artış olmadığı görülmüştür. Ön ve son test karşılaştırmalarında AZD ve SpO2 parametrelerinde HİP grubunda kayda değer düzeyde olumlu değişimler gözlenmiştir. Hipokside tekrarlı sprint antrenmanının normoksi koşulda yapılan aynı antrenmana kıyasla, maksimal efordaki sprintleri daha az güç kayıplarıyla sürdürebilmede, mutlak ve rölatif zirve güçte daha fazla artış sağlamada etkili olduğu söylenebilir. İleride yapılacak çalışmalarda, hipokside TSY antrenmanının olası kısa süreli etkilerinin daha iyi anlaşılabilmesi için, fiziksel performansta ya da fizyolojik göstergelerde ortaya çıkan değişimlerin, değişen hipoksi düzeylerinde ve farklı antrenman düzeylerindeki katılımcılarla araştırılması tavsiye edilir.