Bir mobilya fabrikasında mesleki kontakt dermatit sıklığı: Türkçe nosq 2002 anketiyle klinik muayene bulgularının karşılaştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET ALİ CAN EMEKSİZ
Danışman: Deniz Odabaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bir Mobilya Fabrikasında Mesleki Kontakt Dermatit Sıklığı: Türkçe NOSQ 2002 Anketiyle Klinik Muayene Bulgularının Karşılaştırılması Mobilyacılık sektörü yoğun el kullanımına bağlı, el ekzemalarının sık görüldüğü, başlıca büyük sektörlerden biri olup, bu alanda yapılan çalışmalar nispeten sınırlıdır. Tez önerisinin kabulü, etik kurul izinlerinin alınması ve gerekli yazışmaları takiben fabrika ziyaretleri gerçekleştirildi. Fabrikada çalışan 300 işçiye NOSQ 2002 uzun versiyon anket formları ustabaşları aracılığıyla bölüm bölüm dağıtıldı. Tüm çalışanlar, sırasıyla el dermatitleri başta olmak üzere ayrıntılı dermatolojik muayene ile teker teker tarandı. Kişisel ve aile hikayeleri sorgulandı. Anket formları ve dermatolojik muayene bulguları verileri ayrı ayrı toplandı. Tüm anket formları toplandıktan sonra muayene formları ile eşleştirildi. Veriler istatistik programıyla bilgisayara aktarılarak gerekli istatistiksel analizler gerçekleştirildi. Çalışmamızda, mobilya fabrikası çalışanlarında mesleki kontakt dermatit (ekzema) sıklığını araştırmak; belirlenecek mesleki deri hastalığı ve el ekzema sıklığını, dermatolojik muayene bulguları ile karşılaştırmak; duyarlılık, seçicilik, pozitif ve negatif tahmini değerlerini hesaplamak; ahşap tozu maruziyeti olan ve olmayan bölümlerde çalışan işçilerde ekzema sıklığını karşılaştırmak amaçlanmıştır. Anketin el ekzeması için nokta prevalansı %13,7; 6 aylık prevalansı %12,7 olup literatürle benzer; kontakt ürtiker prevalansı ise %7,3 olup önceki yayınlardan düşüktür. Ankette 50 kişi (%16,7) cilt kuruluğu (kserosis) bulunduğunu; 41 kişi (%13,7) terleyince cildinin kaşındığını, 7 kişi (%2,3) metal alerjisi olduğunu belirtmiştir. Dermatolojik muayene ile saptanan en sık tanı 47 kişi ile (%15,7) kserosis (cilt kuruluğu) ve 28 kişi (%9,3) ile de el ekzemasıdır. El ekzema sıklığı için Türkçe NOSQ-2002 Anketi'nin seçiciliği %88,6; duyarlılığı %35,7; pozitif prediktif değeri %24,4; negatif prediktif değeri ise %93,1 olarak bulunmuştur. Buna göre; Türkçe NOSQ-2002-Uzun Versiyon Anketi'nin duyarlılığı düşük ve seçiciliği yüksektir.Önceki yayınlara göre seçiciliği benzer; duyarlılığı daha düşüktür. Yani, sağlamları ayırt etme gücü yüksek; hastaları ayırt etme gücü düşüktür. Tarama testi olarak zayıftır. Muayenesiz hastaları seçmek mümkün değildir. Dolayısıyla, geçerli ve kullanabilir bir test olsa da altın standart kabul edilen dermatolojik muayenenin yerini tutamaz. El ekzeması hem anketle hem muayenede kadınlarda (kadınların %29,4'ü) daha sıktır. Atopi varlığı, cilt kuruluğu varlığı, olağan bir iş gününde günlük el yıkama sıklığının 20'nin üzerinde olması ankette el ekzemasını arttıran faktörlerken; aynı şekilde muayenede de ellerde ekzema ile daha fazla ilişkilidir. En belirgin istatistiksel fark atopi varlığı olarak saptanmıştır. Eldiven kullanımına bakıldığında, şu anda kullananların %13,5'inde; daha önce kullanıp şu anda kullanmayanların %30,5'inde ankette el ekzeması varlığı tespit edilmiştir. Uygun ve etkili eldiven kullananlarda kullanmayanlara göre ekzema prevalansı daha düşüktür. Ancak eldiven kullanım süresi ile ankette ekzema arası bir ilişki bulunamamıştır. Alkol kullanımı da hem ankette, hem muayenede el ekzemasıyla daha yakından ilişkili bulunmuştur. Sigara ile ankette anlamlı ilişki yokken; muayenede sigara kullanan grupta el ekzema sıklığı artmış bulunmuştur. Ankette, mobilya imalat ve boyahane en riskli bölümler olarak bulunmuşken; muayenede ustabaşları ve sosyal hizmetler en fazla ekzema tespit edilen gruplar olmuştur. Bölümler arası fark istatistiksel anlamlı değildir. Anahtar Kelimler: Mesleki Kontakt Dermatit, NOSQ Anketi, Mobilyacılık sektörü, Ahşap tozu, El Ekzeması,