HIF-1 proteininin kanser ilaçlarına karşı direnç gelişmesindeki rolünün araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Biyoteknoloji Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NİLGÜN ÇEKİN

Danışman: IŞINSU KUZU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

nsan kanserlerinde klinik tedavi yöntemlerinin önemli sorunlarından biri kanser ilaçlarına karsı olusan direnç gelisimidir. Kemoterapi direnci metastatik kanserli hastaların %90'ından fazlasında tedavide basarısız sonuçlar alınmasına yol açmaktadır. Bugüne kadar yapılan çalısmalarda direnci olusturdugu düsünülen çesitli genler ve mekanizmalar incelenmistir. Tümör karakterindeki ilaç tasıma proteinleri, apoptozun indüklenmesi, proliferasyonun artması, ilaç-hedef etkilesimindeki degisiklikler, ilaç inaktivasyonu sitotoksik etkenlere karsı direnç olusmasına sebep olur. Aynı zamanda solid tümörlerde artan metastaz ve agresif fenotiple baglantılı olan hipoksik morfolojinin, kemoterapi ve radyoterapi direnciyle de iliskili oldugu ispatlanmıstır. Hipoksik kosullarda aktive olan HIF-1 geni, hücre içerisinde direnç gelisim mekanizmalarında rol alan genler dahil pek çok genin düzenlenmesinde aracı moleküldür. HIF-1 aktivitesi, hipoksik kosullarda seviyesi artan HIF-1 altünitesinin varlıgıyla düzenlenir. Yapılan bu çalısmada, pankreas kanseri hücrelerinde HIF-1 geninin ekspresyon miktarı arttırılarak hücre içindeki fenotipik ve genotipik degisikliklerin gözlemlenmesi amaçlanmıstır. Bunun için pcDNA/HIF-1, panc1 hücrelerine lipofektamin yardımıyla transfekte edildi. HIF-1 ekspresyonu Revers Transcription-Polymerase Chain Reaction (RT-PCR) ve Western blot yöntemiyle gözlendi. HIF-1 eksprese eden hücrelerin doksorubisine karsı gösterdikleri proliferasyon farkı ölçüldü ve proliferasyona neden olabilecek sinyal iletim yolları Multipleks RT-PCR ve Western blot yöntemleriyle arastırıldı. Fonksiyonel testlerde ilaçla muamele edilen hücrelerde artan HIF-1 ekspresyonunun beklenilen ölçüde bir direnç arttırmadıgı gözlendi. Proliferasyona neden olabilecek gen ekspresyonları arastırıldıgında HIF-1 artısının bu genlerin ekspresyonlarını degistirmedigi belirlendi. HIF-1 ekspresyon artısının proliferasyonu arttırırken kanser ilacına karsı direnç gelistirmemis olmasının panc1 hücre serisi ve doksorubisin ilacında gerçeklesen farklılıklardan kaynaklandıgı düsünülmektedir. Anahtar kelimeler: Apoptoz, HIF-1, İlaç direnci