Bıldırcınlarda kadmiyum oksidin solunum sistemi üzerindeki akut toksik etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FARMAKOLOJİ VE TOKSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE AYDAR
Danışman: AYHAN FİLAZİ
Özet:28 ÖZET Bıldırcınlarda Kadmiyum Oksidin Solunum Sistemi Ü/erindeki Akut Toksik Etkileri. Bu çalışma, trakeaya verilen kadmiyum oksidin (CdO) bıldırcınlarda oluşturduğu klinik ve histopatolojik bulguların değerlendirilmesi ve akciğer dokusundaki kadmiyum düzeyinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirildi. Çalışmada, 6 haftalık 50 adet bıldırcın kullanıldı. Hayvanlar beş gruba ayrıldı. Bir ön çalışma ile kadmiyum oksidin üç zehirli dozu belirlendi ve I, II ve III gruba (deneme grupları) sırasıyla 0,4, 0,8 ve 1,6 mg/kg/CA dozlarında kadmiyum oksid içeren CdO-dilüe asit çözeltisinden 0,5 mi verildi. IV. Gruba 0,5 mi dilüe gasial asetik asit verildi. V. Grup kontrol olarak tutuldu. Bıldırcınlar 7 gün süreyle klinik bulgular yönünden izlendi ve deneme başı ve sonunda canlı ağırlıkları ölçüldü. Hemen ardından bıldırcınların nekropsileri yapılarak makroskobik ve histopatolojik yönden incelendi. Birinci günde, kadmiyum verilen gruplarda doz artışına bağlı olarak şiddeti artan solunum güçlüğü, durgunluk ve iştah da azalma, diğer günlerde ise belirtilerde düzelme gözlendi. Histopatolojik olarak CdO verilen tüm gruplarda doz artışına paralel olarak akciğerde şiddeti gittikçe artan makrofaj ve heterofil hücre infiltrasyonu, vakuolar dejenerasyon, proliferatif yangısal lesyonlar, fıbrinli doku artıklarını içeren nekrotik meteryal, amfizem, fıbrozis, çok çekirdekli dev hücreleri ve inkluzyon benzeri yapılar saptanırken çözücü verilen bıldırcın grubunda herhangi bir histopatolojik bulguya rastlanmadı. Kadmiyum oksidin akciğer dokusundaki miktarı doza bağlı olarak önemli derecelerde arttı. Sonuçta, kadmiyum oksidin veriliş dozuna bağlı olarak bıldırcın trakealarında histopatolojik bir bulguya rastlanmazken, akciğerlerde belirgin bulgulara rastlandı ve kadmiyumun akciğerlerde birikimi bu metalin bıldırcınların akciğerleri üzerinde akut etkiye sahip olduğunu gösterdi. Anahtar Sözcükler: Akciğer, bıldırcın, kadmiyum oksit, soluk borusu, zehir.