Bilişsel davranışçı terapiye dayalı mükemmeliyetçilik eğitiminin sporcuların mükemmeliyetçilik, başarı güdüsü ve başarısızlık korkusuna etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİMDE PSİKOLOJİK HİZMETLER ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERTAN KAĞAN
Danışman: METİN PİŞKİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın temel problemi sporcuların mükemmeliyetçilik düşüncesi ile etkili bir biçimde başa çıkma becerileri üzerinde bilişsel davranışçı terapiye dayalı mükümmeliyetçilikle baş etme eğitim programı uygulamasının etkilerinin araştırmasıdır. Araştırma 2004-2005 futbol, voleybol bayan-erkek, basketbol erkek sezonunda bulunan birinci lig seviyesindeki kulüpelerde oynayan sporculardan yansız olarak seçilmiş 16 sporcu ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak Oral (1999) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği, araştırmacı tarafından Türkçe'ye uyarlanan Slaney ve Ashby'nin Mükemmeliyetçilik Ölçeği, Watson ve Friends'in "Olumsuz Değerlendirilimeden Korkma Ölçeği" ve Toros 2004 tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Sporda Görev ve Ego Yönelimi Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada 2 x 2'ik (deney-kontrol-ön test-son test) karışık desen kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkenini, sporcuların mükemmeliyetçilik, başarı motivasyonu! başarısızlık korkusu düzeyleri oluşturmaktadır. Bağımsız değişkenini ise sporculara uygulanmış olan mükemmeliyetçilik ile başa çıkma eğitimi oluturmaktadır. Deneyseluygulamaların başlangıcında Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik ölçeği, Slaney ve Ashy'nin Mükemmeliyettik ölçeği, Olumsuz Değerlendirilmeden Korkma Ölçeği ce Sporda Görev Ego Yönelimi Ölçeği çeşitli spor dallarında bulunan 83 sporcuya uygulanmıştır. Çok boyutlu mükemmeliyetçilik ölçeğinin alt boyutu olan kendi yönelimli mükemmeliyetçilik ölçeği puanları esas alınarak, grup ortalamasının üzerinde puan alan sporcular arasından, her bir gruba 8 sporcu olmak üzere toplam 16 sporcu belirlenmiştir. Bu sporcuların deney ve kontrol grubuna atanması işlemi yansız atama (kura çekme) yoluyla gerçekleştirilerek iki grup oluşturulmuştur. Bu gruplar; 1. Mükemmeliyetçilikle başa çıkma eğitim programının kullanıldığı grup, 2. Kontrol grubudur. Oluşturulan grublar arasında öntestler bakımından fark olup olmadığı Man Whitney U analizi ile kontrol edilmiştir. Deneysel uygulamanın bitiminden bir hafta sonra gruplardan son ölçümler alınmıştır. Bu araştırmanın sonucunda araştırmacı tarafından bilişsel davranışçı terapisine dayalı olarak geliştirilmiş olan 8 oturumluk mükemmeliyetçilik ile başa çıkma eğitim programının sporcuların mükemmeliyetçilik düzeylerini ve başarısızlık korkularını anlamlı düzeyde azalttığı, sporcuların başarı motivasyonunda ise bir etkisi olmadığı görülmüştür.