Kozmik ışın kaynaklı nötronların akısı ve enerji dağılımı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, FİZİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAKAN ERGİ

Danışman: AYŞE KAŞKAŞ ÖZTEPE

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dünyamız sürekli olarak dış uzaydan gelen kozmik radyasyona maruz kalmaktadır. Çoğunluğunu hidrojen ve alfa parçacıkların oluşturduğu doğrudan atmosfere giren birincil kozmik ışınlar, atmosfere girdikten sonra gaz molekülleriyle etkileşerek ikincil kozmik ışınları oluşturmaktadır. Uçuş mürettebatı ve sık uçak yolculuğu yapan insanlar ikincil kozmik parçacıklardan kaynaklanan kozmik radyasyona maruz kalmaktadır. Bu çalışmada ikincil kozmik parçacıkların %60'ını oluşturan nötron akısının çeşitli yüksekliklerdeki dağılımı incelenmiştir. Amerikan Ulusal Havacılık Dairesi'nde geliştirilen CARI kodu ile farklı irtifalarda uçuş yapan mürettebatın ve yolcunun maruz kaldığı efektif dozlar hesaplanmıştır. Farklı enlem ve boylamlarda yükseklik değişikçe ikincil kozmik ışınların yoğunluğun da değişim gösterdiği gözlemlenmiştir. Buna bağlı olarak yükseklik arttıkça maruz kalınan kozmik radyasyonun azaldığı görülmüştür. Sonuçlar, literatürlerdeki çalışmalarla ile uyum içerisindedir.