Kapitalizm, devletler ve egemenlik: Egemenlik kuramının tarihsel maddeci bir eleştirisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA BAYRAM MISIR
Danışman: MEHMET YETİŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, egemenlik düşüncesinin doğuşu, gelişimi ve küreselleşme olarak adlandırılan süreçte yeniden kullanımı/inşası; feodalizmden kapitalizme geçişle, mutlakıyetçi devletle, kapitalist üretim tarzıve kapitalist devlet ile olan ilişkileri içinde incelenmektedir. Egemenlik düşüncesinin, ulus-devletin bir öz düşünümü, bir burjuva siyasal iktidar ve güç ideolojisi olarak gelişmesi süreci tartışılmakta; bu sürecin aynı zamanda siyaset bilimini ve kamu hukukunu da bir disiplin olarak olanaklı kıldığı ileri sürülmektedir. Devletler, egemenlik kuramının öne sürdüğü gibi, toplumsal varoluşu olanaklı kılan siyasal bütünleşmeler değil, toplumsal üstyapılardır. Tezde, egemenlik kavramı ve düşüncesinin yarattığı kuramsal gündemlerin ötesinde, kapitalist üretim tarzı ve bu üretim tarzı içinde siyasal düzeyinedindiği toplumsal biçim olarak kapitalist devlet çözümlenmekte, egemenlik kuramının eleştirisi, kapitalist devletin tarihsel materyalist analizi ile birlikte sunulmaktadır. Küreselleşme olarak adlandırılan süreç içinde, egemenlik kuramının sıkı sıkıya bağlı olduğu ulus-devletin sonuna geldiğine, çözüldüğüne ya da egemenlik ögesindeki değişimlerle birlikte dünya siyasal/devletler sistemi içinde yeniden konumlandığına yönelik savlar, bu çalışmada, ?küresel yönetişim? ya da ?emperyal egemenlik? adı altında egemenlik kavramı ve düşüncesinin yeniden inşası olarak nitelenmektedir. Öte yandan, egemenlik kuramının, feodalizmin değil kapitalizmin krizi koşullarında belirdiği bu ikinci döneminde de, kuramın aynı ideolojik işlevle nasıl konumlandırıldığı tartışılmaktadır. Tez boyunca, normatif düzeyde, egemenlik kuramının kapitalist devletin güç ideolojisi olduğu, kuramın maddi gerçekliğe yaslanmadığı, kapitalist devletin fetişleştirilmesi işlevi gördüğü yolundaki görüş benimsenmektedir. Leon Duguit'nin kamusal ajanların üstün bir iradeye dayanmadığı ve dayanamayacağı, yetkilerini de kamu hizmetinden aldıkları önermesi, egemenlik kuramının olanaklı kıldığı devlet ve hukuk görüşü karşısında savunulmaktadır. Siyasal düzeyin ve devletin aşılmasına dair köktenci görüşlerle birlikte bu düşünce, ilkesi komünizme yönelen kamu hizmeti olan bir kamu hukuku perspektifini mümkün kıldığı gibi, siyasetin insanın toplumsal varoluşunun kaderi olmadığını da göstermektedir.Anahtar Sözcükler: Kapitalizm, Devletler, Egemenlik, Emperyal Egemenlik, Kamu Hukuku