Mu'înü'l-mürîd (giriş-metin-notlar-açıklamalar-dizin)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELCEN ÇÜRÜK
Danışman: AYSU ATA
Özet:ÖZET Bu çalışmanın konusu Türk dili tarihinin Orta Türkçe döneminin Harezm Türkçesi ile kaleme alınan az sayıdaki eserlerinden biri olan, bilinen tek nüshası Bursa Orhan Kütüphanesi, No: 1605'te kayıtlı olan ve bir mecmuanın 186-211. varakları arasında yer alan Mucinü'l-Mürid'in dil malzemesini ortaya koymaktır. Böylece Türk dili tarihinde özel bir yeri olan Harezm Türkçesi eserlerinin kendinden önce ve sonra oluşan yazı dilleri arasında ses ve şekil bilgisi ile söz varlığı bakımından nasıl bir geçiş dönemi özelliği gösterdiğinin ortaya konulmasına katkıda bulunulmaya çalışılmıştır. Giriş bölümü "Harezm Bölgesinin Tarihi" ile "Harezm Türkçesi" başlıkları altında iki kısımdan oluşur. Birinci kısımda Harezm' in tarih sahnesine çıktığı andan bugüne kadarki genel durumu değerlendirilmiştir. İkinci kısımda ise genel olarak Harezm Türkçesi üzerinde durulmuş, bu tarihî Türk lehçesinin gelişme aşamaları ortaya konulmaya çalışılmıştır. I. Bölüm kendi içinde yedi kısma ayrılarak bu kısımlarda eserin adı ve yazılış amacı, eserin yazan, yazılış tarihi, nüshası, muhtevası, dil tarihi araştırmalarındaki yeri ve önemi ve eser üzerinde yapılmış çalışmalara değinilmiştir. EL Bölüm'de yer alan "Metin" başlıklı kısımda ise eserin çevriyazısı yer alır. İD. Bölüm'de yer alan "Notlar" kısmında eserin ses ve şekil bilgisi ile söz varlığı bakımından dönemin özelliklerine ve aynı sahadaki diğer eserlerden farkına değinilmiştir. "Açıklamalar" kısmında ise eserde geçen birtakım özellikli kelime, Özellikle belli başlı tasavvufî ıstılahlarla, şahıs adları değerlendirilmeye çalışılmıştır. IV. Bölüm'de yer alan "Dizin" kısırımda metinde geçen bütün kelimeler yer almış, eklerin ilk seslerinin alfabetik sıralaması esas alınmıştır. V. Bölüm'de ise çalışmanın tıpkıbasımının fotokopisi ile Türkçe ve İngilizce özetleri yer almaktadır.