Rasajilin ve pramipeksol içeren farmasötik dozaj formlarında etken maddelerin spektrofotometrik ve YPSK metodları ile miktar tayini
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ANALİTİK KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERPİL SEVİM
Danışman: NEVİN ERK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Rasajilin ve Pramipeksol içeren Farmasötik Dozaj Formlarında Etken Maddelerin Spektrofotometrik ve YPSK Metodları İle Miktar Tayini Bu tez çalışması kapsamında, Rasajilin ve Pramipeksol etken maddelerinin miktar tayinleri için hızlı, basit, ekonomik, duyarlı ve seçici spektrofotometrik ve yüksek performanslı sıvı kromatografik yöntemler analiz yöntemleri geliştirilmiş ve bu yöntemler ticari farmasötik dozaj formlarına da uygulanmıştır. Rasajilinin en iyi çözündüğü ortamda (0,1 N HCI) UV spektrofotometrede 220-300 nm dalga boyları arasında tarama yapılarak maksimum absorbansları; 263,9 nm ve 270,4 nm dalga boyunda ölçülmüştür. 1. Türev değerleri; 262,0 nm, 265,9 nm, 269,2 nm, 271,9 nm ve 2. Türev değerleri; 264,3 nm, 267,9 nm, 270,5 nm, 273,0 nm dalga boylarında tespit edilmiştir. 1.Türev ve 2.Türev Lineer regresyon kalibrasyon eğrisi 39-273 µg/mL Rasajilin konsantrasyon aralığında doğrusaldır. Rasajilin YPSK analizi 210 nm dalga boyu, 1 mL/dk akış hızı, hareketli faz içeriği % 25'lik amonyak ile pH 3,0'e ayarlanmış ACN:Su:Perklorik Asit (250:750:5, h/h/h) çözelti karışımının C18 kolon (100 x 4.6 mm x 5 µm) üzerinden pompalanması ile gerçekleştirilmiştir. YPSK metodunda lineer regresyon kalibrasyon eğrisi 39-117 µg/mL Rasajilin konsantrasyon aralığında doğrusal olduğu belirlenmiştir. Lineer regrasyon eşitliği y = 1,46545 x + 7,55322 10-3, tespit limiti (LOD) 0,31 µg/mL ve ölçüm limiti (LOQ) 1,01 µg/mL olarak bulunmuştur. Birinci yöntemde Pramipeksol tayini için spektrofotometrik teknik 1. Türevde 249 ve 280 nm'de türev absorbans değeri ölçülerek yapılmıştır. 1. Türev tekniğinde absorbans ve konsantrasyon grafiği, tespit limiti 1,5 ng/mL ve ölçüm limiti 4,5 ng/mL ile 5,0 - 35,0 µg/mL aralığında doğrusaldır. Pramipeksol için ikinci yöntem, iç standart olarak tamsulosin HCI kullanılan YPSK yöntemine dayanmaktadır. Bu yöntemde, kromatografik ayırma 263 nm'de 1,0 mL/dk akış hızıyla, 25°C'de, bir Lichrospher 60 RP kolonu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Eluent 0,01 M amonyum asetat (pH 4,4) ve asetonitril (35:65, h/h)'den oluşmuştur. Doğrusallık 10,0-30,0 µg/mL aralığında 100,5 ± 1,10 ortalama geri kazanım ile bulunmuştur. Tespit limiti (8 ng/mL) ve ölçüm limiti (50 ng/mL) değerleri hesaplanmıştır. Geliştirilen ve ICH (Q2B, 1996) ve FDA (2000) guidelines'a göre valide edilen yöntemler farmasötik ürünlerde Rasajilin ve Pramipeksol miktarının belirlenmesinde başarılı olmuştur. Anahtar sözcükler: Anti-Parkinson ajan, Rasajilin Mesilat, Pramipeksol dihidroklorür monohidrat, Türev spektrofotometri, Yüksek performanslı sıvı kromatografi.