Kronik böbrek yetmezliği hastalarında sol ventrikül hipertrofisinin seyri ve belirleyicileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BANU AKTAŞ YILMAZ
Danışman: ŞEHSUVAR ERTÜRK
Özet:ÖZET Son dönem böbrek yetmezliği (SDBY) olan hastalarda renal replasman tedavisinin (RRT) daha başlangıcında klinik olarak ve ekokardiyografi (EKO) bulguları ile kardiyovasküler hastalık prevalansının oldukça yüksek olduğu gösterilmiştir. Bu hasta grubunda, aynı yaş grubundaki böbrek hastalığı olmayan genel topluma göre kardiyak sebepli ölümler 3,5 kat daha fazladır. Diyaliz öncesi hasta grubunun daha yakın izlemi, kardiyovasküler hastalıkların gelişmesini kolaylaştıran risk faktörlerinin daha erken tespit edilmesi ve geri döndürülebilir risk faktörlerinin kontrol altına alınması sonucunda, morbidite ve mortalite riskini azaltarak, bu hastalara daha sağlıklı bir RRT süreci sağlayabilir. Biz bu çalışmada, KBY'li hastalarda diyaliz öncesi dönemde ekokardiyografik sol ventrikül hipertrofisi (SVH) sıklığını ve bir yıllık izlem sonucundaki değişimini izleyerek, SVH'nin klinik belirleyicilerini saptamayı amaçladık. Çalışmaya, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Polikliniği'nde izlenen, 34 KBY'li hasta alınarak, çalışma başlangıcı ve bir yıl sonunda hematolojik ve biyokimyasal incelemelerine ek olarak ekokardiyografi ve ayaktan kan basıncı izlemleri yapıldı. Çalışmanın başlangıcında hastaların 23'ünde (%67.6) SVH mevcutken, bir yıllık takip sonunda hastaların 26'sında (%89.7) SVH saptandı. Çalışma başlangıcındaki sol ventrikül kitle indeksi (SVKİ) ile yaş, eritrosit sedimantasyon hızı, total kolesterol, trigliserid ve CRP arasında istatistiksel anlamlı korelasyonlar bulundu. Multipl regresyon analizde, çalışma başlangıcındaki SVKİ'nin bağımsız belirleyicilerinin yaş (p=0.006) ve eritrosit sedimantasyon hızı (p=0.012) olduğu tespit edildi. Bir yıl sonundaki SVKİ ise yaş, çalışma başlangıcındaki CRP, total kolesterol, ayaktan kan basıncı izleme yöntemi ile tespit edilen yirmi dört saatlik ve gündüz sistolik kan basıncı ile, çalışmanın başlangıcında ve sonunda tespit edilen klinik sistolik kan basınçları ve bir yıllık dönemde kreatinin klirensde ortaya çıkan azalma ile ilişkili bulundu. Çalışma sonundaki SVKİ'nin bağımsız belirleyicilerinin yaş (p=0.035), çalışma başlangıcındaki CRP (p=0.001) ve ayaktan kan basıncı izleme yöntemi ile tespit edilen gün içindeki ortalama sistolik kan basıncı (p=0.01) ile kreatinin klirensde azalma (p=0.002) olduğu tespit edildi. Çalışma bulgularımız, KBY'li hastalarda SVH sıklığının oldukça yüksek olduğunu, bu hasta grubunda son organ hasarını belirlemede, ayaktan kan basıncı ölçüm yönteminin klinik ölçümlerden daha üstün olduğunu göstermektedir. Bu hasta grubunda düzenli aralıklarla ekokardiyografi ve ayaktan kan basıncı izlemi yapılmasının, erken ve etkin tedaviyi sağlayarak, kardiyovasküler hastalığa bağlı morbidite ve mortaliteyi azaltabileceğini düşünüyoruz. 30Anahtar kelimeler: sol ventrikül hipertrofisi, kronik böbrek yetmezliği, hipertansiyon, ayaktan kan basıncı ölçüm yöntemi, inflamasyon. 31