30-72 aylar aralığındaki Türk çocuklarının devinim eylemi kullanımları

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, DİLBİLİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERAP YELKENAÇ

Danışman: SEDA GÜLSÜM GÖKMEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

30-72 Aylar Aralığındaki Türk Çocuklarının Devinim Eylemi KullanımlarıSerap YelkenaçTÜRKÇE ÖZETÇalışmamızın konusunu, bir yerden başka bir yere doğru yapılan hareketianlatan devinim olaylarının Türkçede edinim aşamasında nasıl kodlandığıoluşturmaktadır.Bir yerden başka bir yere doğru yapılan hareketi anlatan devinim olaylarıdilde kodlandığı biçimiyle iki ayrı dil modeli oluşturmaktadır. Bu dilsel farklılık da,devinim betimlemelerinde kullanılan eylemlerle, ilişkili anlambilimsel birimlerinsözcükselleşme modelindenoluşturduğu (lexicalization patterns)kaynaklanmaktadır. Bu çalışmanın ilk bölümünde, sözcükselleşme modelindenbaşlayarak devinim olayının ne olduğu ve olay aşamalarının neleri içerdiği, dünyadillerinin devinim olaylarını kodlarken nasıl gruplandığı, eylem çerçeveli bir dilolarak Türkçede devinim olayını anlatan eylemler ve sınıflamaları betimlenmiştir.Çalışmamızın ikinci bölümü ise, örneklem grubundan toplanan veriçözümlemelerinden oluşmaktadır. Türkçeyi anadili olarak edinen ve okul öncesidönem içinde bulunan, yaşları 30-72 ay arasında değişen 40 çocuktan topladığımız 7saatlik veriye dayanarak, önceki bölümde kuramsal çerçevesini oluşturduğumuzdevinim eylemi sınıflarının kullanım sıklığı, edinim hiyerarşisi ve ortaya çıkan farklıkullanımlar veri tabanının sunduğu olanaklarla sınırlı olmak üzere ele alınmıştır.