Pseudaulacaspis pentagona targioni-tozzeti (Hemiptera: diaspididae)'nın Ankara ilindeki yayılışı konukçuları ve dut üzerindeki biyo-ekolojisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EHAB MOHAMMED AHMED M MOHAMMED
Danışman: SELMA ÜLGENTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dut kabuklubiti Pseudaulacaspis pentagona Targioni-Tozzetti (Hemiptera: Diaspididae), Türkiye'de önemli bir dut zararlısı olup, taş çekirdekli meyvelerde de ekonomik zarar sebep olmaktadır. Polifag bir zararlı olması nedeniyle, süs ve orman bitkilerinde de görülmektedir. Son yıllarda Dut meyvesine artan talep nedeniyle, dut yetiştirme alanları artmış, dolayısıyla dut kabuklubiti önemli bir zararlı haline gelmiştir. Bu çalışmada Dut Kabuklubiti'nin Ankara İli sınırları içindeki yayılışı, konukçuları, doğal düşmanları ve biyo- ekolojisi incelenmiştir. Araştırma çerçevesinde Ankara'nın 25 ilçelerine 2014-2015 yıllarında surveyler düzenlenmiştir. Bu 25 ilçeden sadece 13 ilçe'nin P. pentagona ile bulaşık olduğu tespit edilmiştir. P. pentagona'nın Ankara'da 23 tür süs ve park bitkilerinde yaygın ve zararlı olduğu saptanmıştır. Bunlardan M. alba üzerinde özellikle Ayaş ilçesinde ekonomik zararlı olduğu gözlenmiştir. Biyo- ekoloji çalışmaları 2013-2015 yılları arasında P. pentagona'nın ekonomik Dut zararlısı olduğu Ayaş, süs bitiklerinde zararlı olduğu Altın Park (Altındağ), Botanik Park (Çankaya) ve Cemre Park (Demetevler)'da seçilen 5'er Dut ağacında yürütülmüştür. Çalışma sonucunda P. pentagona'nın kışı döllenmiş dişi olarak geçirdiği ve döl sayısı 2 – 3 arasında değiştiği saptanmıştır. İlk yumurtaların ve hareketli nimf genellikle Mayıs başında ve Temmuz sonunda tespit edilmiştir. Erkek uçuşlarının Temmuz ortasında, Ağustos sonunda ve Ekim sonunda tespit edilmiştir. Ankara'da beş avcı tür ve üç tür parazitiot P. pentagona'nın yaygın doğal düşmanları olarak tespit edilmiştir. Avcı türler; Chilocorus bipustulatus L Brumus quadripustulatus L. (Coleoptera: Coccinellidae), Cybocephalus sp. (Coleoptera: Cybocephalidae), Orius minutus L. (Hemiptera: Anthocoridae), ve Chrysoperla pallida (Henry vd.) (Neuroptera: Chrysopidae) dır. Asalak türler; Aphytis proclia (Walker), Encarsia berlesei (Howard) (Hymenoptera: Aphelinidae) ve Epitetracnemus comis Noyes & Ren Hui (Hymenoptera: Encyrtidae) dır.