Oral prekanseröz lezyonlardan likenoid lezyonlarda keratin profillerinin ve proliferasyon kapasitelerinin değerlendirilerek premalign potansiyellerinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, AĞIZ, DİŞ VE ÇENE CERRAHİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DORUK ŞAHER
Danışman: SERPİL ALTUNDOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Oral Prekanseröz Lezyonlardan Likenoid Lezyonlarda Keratin Profillerinin Ve Proliferasyon Kapasitelerinin İncelenerek Premalign Potansiyellerinin Değerlendirilmesi Oral kavitede en sık görülen kanser tipi yassı epitel hücreli karsinomadır(SCC). Ağızda görülen SCC, neredeyse her zaman prekanseröz lezyon şeklinde başlar. Oral kanser nedeniyle ölüm oranının yüksek olmasının sebebi, kanserin teşhisinin konmasının zorluğu değildir. Bunun sebebi kanserin geç evrede, gelişiminin tamamlanmasından sonra teşhis edilmesidir. Malign ve premalign lezyonların erken evrede tespit edilmesi, oral kanser nedeniyle oluşan ölüm oranını azaltmanın en etkili yöntemidir. Oral likenoid lezyonlar, oral premalign lezyonlar içerisinde değerlendirilmektedir. Oral likenoid lezyonların prekanseröz potansiyeli değerlendirilirken hem histopatolojik incelemeye hem de moleküler incelemelere ihtiyaç vardır. Bu tez çalışmasında oral likenoid lezyon örneklerinde neoplastik değişimlerde önemli olduğu gösterilmiş CK-10, CK-13, CK-17 ve Ki-67 antikorları ile immünohistokimyasal boyama yapılması planlanmıştır. Bu sayede bu lezyonların keratin profilleri ve proliferasyon kapasitelerinin incelenmesi ve premalign potansiyellerinin tespit edilmeye çalışılması amaçlanmıştır. Oral likenoid lezyon olguları premalign potansiyel açısından yüksek ve düşük riskli olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Elde edilen bulgulara göre CK-10 ile CK-17 ekpresyonu yüksek riskli grupta, düşük riskli gruba göre daha fazla olma eğilimindedir. CK-13 ekpresyonundaki kayıp ise, yüksek riskli grupta düşük riskli gruba göre daha fazla olma eğilimindedir. Ki-67 ekspresyon seviyeleri açısından iki grup arasında fark bulunmamıştır. İki grup arasında, tüm belirteçler açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. CK-10, CK-13, CK-17 ve Ki-67 belirteçleri incelendiğinde, düşük risk ile yüksek risk grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamasına rağmen, bu belirteçler lezyonların premalign potansiyelini saptamada kullanılabilecek belirteçlerdir. Özellikle oral likenoid lezyonlarda prekanseröz risk değerlendirmesi zorluklarını sürdürmektedir. Bu konuda daha çok olgu içeren, yakın takip edilen, moleküler ve genetik profillerin incelendiği çalışmalar daha fazla yön gösterici olacaktır. Anahtar kelimeler: Ki-67, Oral likenoid lezyonlar, Sitokeratin 10 (CK-10), Sitokeratin 13 (CK-13), Sitokeratin 17 (CK-17).