Hakikat ötesi çağda sosyal medya ve Suriyeliler: Ankara'da göçmen yoğun bir atölyede etnografik saha çalışması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Medya ve İlet.Çal.Ab, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESMA KESKİNKAYA

Danışman: Engin Sarı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sosyal medyadan edinilen enformasyonun hakikat algısını şekillendirmedeki rolünün ve insanların gerçek bilgiyi arama yöneliminin Türkiye'deki geçici koruma altındaki Suriyeliler ile çalışma arkadaşlarının etkileşimi üzerinden araştırıldığı bu çalışmada literatür taraması, doküman analizi, etnografik katılımlı gözlem, mülakat ve anket yöntemleri ile veri toplanmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Ayrıca yerel çalışanların sosyal medya hesapları içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Farklı kaynaklardan elde edilen veri setleri, betimsel düzeyde analiz edilmiş ve özgün sonuçlara ulaşılmıştır. Ankara, Ulus'ta bulunan bir çanta atölyesinde gerçekleşen bu araştırma neticesinde; sosyal medyanın yapısal, işlevsel ve içeriksel özelliklerinin hakikat ötesi düşünceyi güçlendirdiği, duyguların gerçeklik algısı üzerinde dikkate değer etkileri olduğu ve inanılırlığı düşük olarak görülen sosyal medya içeriklerinin çevrimdışı etkileri olduğu tespit edilmiştir. Özellikle söz konusu göçmenler olduğunda çoğunlukla olumsuz duyguları tetikleyen içerikler sosyal medyada yoğun olarak dolaşıma girmektedir. Sosyal medyadaki sahte haberlere inanan yerel çalışanlarda haksızlığa uğrama ve kızgınlık duyguları tetiklenmektedir. Bu duygular, bu kişilerin hakikati aramalarına engel olmaktadır. Diğer taraftan sahte haberlerden en az düzeyde etkilenen yerel çalışanlarda ise merhamet duygusu hâkimdir ve bu duygunun etkisi ile Suriyeli göçmenler hakkında hakikati aramak istememektedirler. Duygular hakikat arayışının önündeki en önemli engellerden biridir. Ayrıca sosyal medya Suriyeli göçmenleri tanımada yüz yüze iletişimden daha etkilidir. Anahtar Kelimeler: Hakikat Ötesi, Sosyal Medya, Geçici Koruma Altındaki Suriyeliler, Göçmenler, Kültürlerarası İletişim, Etnografik Araştırma