Girne ilçesinde arazi kullanımının fiziki uygunluk analizi: CBS tabanlı çok kriterli analiz yaklaşımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, COĞRAFYA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SENCAN MADAN
Danışman: Kerime Karabacak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kıbrıs adasının kuzeyinde yer alan Girne ilçesi adanın en önemli turistik ilçelerinden birini oluşturmaktadır. Yaz turizmi bakımından oldukça gözde olan Girne birçok otel, restoran ve eşsiz güzellikteki plajlara sahiptir. Bunun yanında ilçede hem nüfus artışına hem de turizme bağlı olarak betonlaşmanın kontrolsüzce artması doğal ortamın, biyolojik çeşitliliğin zarar görmesine ve sürdürülebilirlikten uzaklaşılmasına neden olmuştur. Arazilerin sürdürülebilir bir şekilde kullanılması ekosistemin ve doğal kaynakların korunmasına yardımcı olmaktadır. Tarım, orman ve mera alanları gibi kaynakların korunması gıda güvenliği, biyolojik çeşitlilik, iklim düzenlemesi ve ekosistem hizmetleri gibi faktörlere sahip çıkılması bakımından oldukça önemlidir. Çalışmada Girne ilçesi için değerlendirilmiş ve bu ilçedeki tüm köy yerleşmelerini kapsayan tarım, orman ve mera uygunluk analizleriyle mevcut arazi kullanımının ortaya konulması ve gelecekteki arazi kullanımının planlanırken nelerin göz önünde bulundurulacağını belirlemek hedeflenmiştir. Belirtilen hedefe ulaşabilmek için ilk olarak gerekli bakanlıklardan veriler alınmış ve gereken düzenlemeler yapıldıktan sonra uygunluk analizine dahil edilecek parametreler belirlenmiştir. Belirlenen fiziki ve beşerî parametrelerin haritası GİS ortamında oluşturulmuş ve Analitik Hiyerarşi Yöntemi ile parametrelerin kriter ağırlıkları belirlenmiştir. Kriter ağırlıkları belirlenip analiz sonucunda tutarlı bir sonuç elde ettikten sonra tekrardan GİS ortamına gidilerek analizi yapılan parametreler Weighted Overlay aracı ile birleştirilerek olması gereken bir uygunluk haritası ve gerçekte olan kullanım haritası elde edilmiştir. Bahsi geçen anlatım tez dört bölümden oluştuğu için dört uygulama halinde gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak üç ayrı bölüm için farklı neticelere ulaşılmıştır. Tarımsal uygunluk analizi sonucu haritası ve arazi örtüsü haritası dikkate alındığında çalışma alanının batısında kalan ve tarıma çok uygun olarak atfedilen alanlardan bir kısmının orman vasfında yani potansiyeli dışında kullanıldığı tespit edilmiştir. Aynı zamanda çalışma alanının genelinde Girne Merkeze yakın olan tüm köy yerleşmelerinde potansiyeline uygun kullanımın dışına çıkıldığı gözlemlenmiştir. Kuzey Kıbrıs' ta ki orman varlığının en yoğun olduğu ilçelerden birini oluşturan çalışma alanında Girne merkeze yakın olan köy yerleşmelerinin çoğunlukla ormana az uygun olduğu ve yerleşme alanı olarak nitelendirildiği sonucuna varılmıştır. Meraya uygun kabul edilen alanların çoğunlukla orman alanı olarak kullanıldığı tespit edilmiştir.