Komet Yöntemi ile 3T3 Hücre Hattında Pozitif Kontrollerin in vitro Karşılaştırılması ve Optimizasyonu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FARMASÖTİK TOKSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEDA İPEK

Danışman: Aylin Üstündağ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hücre düzeyinde DNA hasarını belirlemek için kullanılan Komet (Tek Hücre Jel Elektroforez) yöntemi bir genototoksisite testi olup, hassas, hızlı ve güvenilir sonuçlar vermesi ile ön plana çıkmaktadır. Bu test yöntemi sayesinde tek ya da çift DNA zincir kırıkları, baz çifti hasarları, alkali labil bölgeler, apoptotik çekirdekler belirlenebilmektedir. Komet testinde pozitif kontrol olarak uygulanan kimyasallar DNA hasarını indüklediği bilinen genotoksik maddelerdir. Pozitif kontroller hem in vitro hem de in vivo araştırmalarda bir maddenin genotoksik hasarının olup olmadığını ve DNA hasar/onarım kapasitesinin belirlenmesi açısından önemlidir. Bu yüzden komet yönteminde uygun pozitif kontrolün belirlenmesi son derece önemlidir. Dünyada birçok farklı laboratuvarda komet testi yaygın olarak kullanılmaktadır. Fakat, yapılan her çalışmada farklı pozitif kontrollerden farklı konsantrasyonlardan alınan yanıtların değişiklik gösterdiği bilinmektedir. Bu nedenle tez çalışmamızda komet yönteminde en çok kullanılan ve genotoksik etkisi olduğu bilinen kimyasal maddelerden hidrojen peroksit (H2O2), etil metansülfonat (EMS), metil metansülfonat (MMS), N-etil-N-nitrozüre (ENU) ve etoposid farklı konsantrasyonlarda 3T3 fare embriyonik fibroblast hücresi üzerinde test edilmiştir. Ayrıca tez çalışmamızda komet testinde hücre kültürü üzerinde pozitif kontrol olarak kullanılan farklı kimyasalların DNA hasarını indükleyici etkileri maruziyet süreleri 30 dakika ve 60 dakika olmak üzere karşılaştırılmıştır. Tezimizden elde ettiğimiz sonuçlara göre H2O2, Etoposid ve ENU'nun in vitro alkali komet test yönteminde kullanılması uygun pozitif kontrollerdir. MMS ve EMS için elde edilen sonuçlar negatif kontrole göre istatiksel olarak anlamlı olmasına rağmen, elde edilen değerler negatif kontrole yakın sonuçlar olduğu için in vitro alkali komet testinde pozitif kontrol olarak kullanımı uygun değildir.