6.-9. yüzyıllar arasında Batı Türkistan tarihi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2001

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA GÖKÇE

Danışman: SAADETTİN YAĞMUR GÖMEÇ

Özet:

ÖZET Hazar Denizinden, Çin'e kadar uzanan Batı Türkistan'da Hunlar döneminden itibaren Türkler yaşıyordu. Hunlardan sonra bölgeye Ak Hunlar hakim oldular. Ak Hunlarla aynı dönemde yaşayan Juan Juanlar da Türkistan'ın doğu bölgelerinde ve Moğolistan'da hüküm sürdüler. Bu iki devlet altıncı yüzyılın ortalarında Kök Türk Devleti'nin kurulmasıyla yıkılma safhasına girdiler. Kök Türk Devleti, özellikle İstemi Yabgu'nun çalışmalarıyla Batı Türkistan'a hakim oldu. Yaklaşık iki asır kadar Batı Türkistan'da Kök Türkler hüküm sürdüler. Bölgedeki ticari ve kültürel hayata büyük katkıda bulundular. İpek Yolunun aktif olarak çalışmasını sağladılar. 8. yüzyılın başlarında Batı Türkistan için yeni bir dönem başladı. Arabistan'da doğan İslamiyet, bu dönemde Ceyhun sınırına kadar dayandı. Ceyhun'u geçen İslam orduları Batı Türkistan' m Baykend, Buhara, Semerkand gibi bölgelerini ele geçirdiler. Bu dönemde Batı Türkistan'da Kök Türk hakimiyeti zayıflamıştı. Araplara karşı en önemli mücadeleleri Türgişler verdiler. Talaş Savaşı'ndan sonra Batı Türkistan'daki Türklerin temsilcileri Karluklar oldular. Savaşta yenilen Çin, Türkistan emellerinden vazgeçerken, Türkler de yavaş yavaş İslamiyete girmeye başladılar. 10. yüzyıldan itibaren bölgede Türk-İslam devletleri kurulmaya başladı.