Farklı kültürlerden gelen yüksek öğretim öğrencilerinin eğitim ortamlarındaki ilk etkileşim algılarının ve kültürlenme düzeylerinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİMDE PSİKOLOJİK HİZMETLER ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RAMİN ALİYEV
Danışman: SELAHİDDİN ÖĞÜLMÜŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Farklı kültürel özgeçmişlere sahip olan bireyler birbirleriyle ilk kez etkileşime girdiklerinde, aynı kültürel özgeçmişe sahip bireylere göre, ilişkilerinin ileride hangi yönde gelişebileceğine dair daha farklı beklentiler geliştirebilirler. İlk etkileşimlerinden memnuniyet veya memnuniyetsizlik duygularıyla ayrılabilirler. Bu etkileşimleri sonucunda da meydana gelen psikolojik ve davranışsal değişim süreci kültürlenme olarak tanımlanmaktadır.Araştırmanın genel amacı, farklı kültürlerden gelen bireylerin eğitim ortamlarında birbirleriyle olan ilk etkileşimlerine ilişkin algılarını ve kültürlenme düzeylerini çeşitli değişkenler açısından incelemektir.Bu araştırma, kültürlerarası etkileşim ve kültürlenmenin çeşitli değişkenler açısından ele alındığı tarama modelinde bir araştırmadır. Bu çalışmada Türkiye'de öğrenim gören yabancı uyruklu üniversite öğrencilerinin eğitim ortamındaki ilk etkileşim algılamaları ve kültürlenme düzeyleri incelenmiştir. Araştırma grubunu, yurtdışından Türkiye'ye gelmiş ve öğrenimlerine farklı üniversitelerde devam eden farklı yaşlardaki, Kafkasya, Avrupa ve Ortadoğu kökenli 492 öğrenci oluşturmuştur.Verilerin toplanması için, yabancı uyruklu öğrencilere ?Kişisel Bilgi Formu?, Ling Chen (2002) tarafından geliştirilen ve araştırmacı tarafından uyarlanan ?Kültürlerarası Etkileşim Algısı Ölçeği? (15 madde) ile araştırmacı tarafından geliştirilen ?Kültürlenme Ölçeği? (84 madde) uygulanmıştır. Kişisel bilgi formu diğer ölçeklerle beraber kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS programı ile çözümlenmiştir. Çeşitli değişkenlerle, kültürlerarası etkileşim algısı ve kültürlenme arasında fark bulunup bulunmadığı da t testi ile tespit edilirken, grupları birbirleriyle karşılaştırıp farkı bulmak için ise "tek yönlü varyans analizi" (ANOVA) kullanılmıştır.Araştırma iki çalışmadan oluşmaktadır. Birinci çalışmada: Kültürlerarası etkileşim algısı ve onun alt boyutları olan, etkileşimde güçlük ve etkileşimde uyum, ikinci çalışmada: Kültürlenme ve onun alt boyutları olan, asimilasyon, ayrılma ve bütünleşmenin, cinsiyet, medeni durum, yaş, Türkiye'deki ikamet süresi, geldiği ülke, ülkesinde ikamet ettiği yerleşim birimi, öğrenim gördüğü alan, Türkiye'de nerede oturduğu ve Türkiye'de kiminle yaşadığı değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir.Araştırmada, yaş ilerledikçe etkileşimde güçlüğün azaldığı bulunmuştur. Katılımcıların geldikleri ülke ve öğrenim gördükleri alanın etkileşimde uyumu etkilediği görülmüştür. Kafkasya'dan gelen öğrencilerin genelde eğitim ortamında diğer ülkelere göre daha olumlu etkileşim deneyimleri edindikleri ve kültürlenme düzeylerinin daha yüksek olduğu bulunmuştur.Bulgulara göre evli olmak, ülkede daha uzun süre yaşamak ve benzer kültürlerden (Kafkasya) gelmek kültürlenme düzeyini yükseltmekte yani bütünleşmeye olumlu etkide bulunmaktadır.Anahtar Kelimeler: Kültürlerarası etkileşim, etkileşimde algı, kültürlenme, asimilasyon, bütünleşme.