Beden eğitimi öğretmenlerinin engelli öğrencilere öğretmeye yönelik tutumları
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GAMZE BEYAZOĞLU BACI
Danışman: OĞUZ ÖZBEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu keşfedici sıralı karma model araştırmasının amacı beden eğitimi öğretmenlerinin engelli öğrencileri öğretmeye yönelik tutumları ölçeğini geliştirmek ve test etmektir. Bu araştırma keşfedici sıralı karma desen ile gerçekleştirilmiştir. Bu desenin amacı öncelikle nitel olarak küçük bir örneklemle araştırma yapmak sonra nitel bulguların geniş bir örnekleme genellenip genelleyemeyeceğine karar vermektir. Üç aşamalı keşfedici sıralı karma desenin belirlediği bu çalışmanın ilk aşamasında beden eğitimi öğretmenlerinin sınıflarındaki engelli öğrencileri öğretmeye yönelik tutumlarını tanımlamak için yüz yüze görüşme ile elde edilen nitel veriler kullanılmıştır. Bu nitel bulgular daha geniş katılımcı grubuna uygulanabilecek bir ölçek geliştirmek için kullanılmıştır. Bu durum çalışmanın 2. aşamasını oluşturmaktadır. Çalışmanın 3. aşamasında bu nitel verideki ifadeler daha sonra ölçek deneme formuna yerleştirilerek Türkiye'deki beden eğitimi öğretmenlerinin engelli öğrencileri öğretmeye yönelik tutumları ile ilgili bir dizi önerme test edilebilmek için kullanılmıştır. Nitel veriler için görüşme yapılan çalışma grubunu toplamda MEB'de çalışan 14 beden eğitimi öğretmeni oluşturmaktadır. İkinci aşama için MEB'de görev yapan 300 beden eğitimi öğretmeni ile üçüncü aşama için yine MEB'de görev yapan 612 beden eğitimi öğretmeni yer almaktadır. Nitel verilerin elde edilmesinde yarı yapılandırılmış görüşme tekniğinden yararlanılmıştır. Nitel görüşme formunda açık uçlu on dört soru yer almıştır. Görüşme yolu ile elde edilen verilerde tematik analiz kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde veriler normal dağıldığı için, parametrik testlerden t testi ve ANOVA testleri kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre planlanmış davranış teorisi çerçevesinde Türk beden eğitimi öğretmenlerinin engelli öğrencileri öğretmelerine yönelik tutumlarını tahmin etmek için uygun bir model olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca tutum ölçüsü öznel norm, algılanan davranışsal kontrol, davranışa yönelik tutum ve davranışsal amaç öğretmenlerin tutumlarının önemli yordayıcılarıdır. Ek olarak her boyut bazı değişkenler ile yüksek derecede ilişkilidir. Bu çalışmada elde edilen nitel bulgular öğretmenlerin engelli öğrencileri öğretmekle ilgili tutumlarını derinlemesine ortaya çıkarmış, devamındaki nicel araştırma Türkiye'deki beden eğitimi öğretmenlerine genelleyebileceğini ortaya koymuştur. Son olarak, demografik değişkenler, öğretmenlerin öğretim deneyimlerinin yeterlik düzeyi, lisans eğitiminde özel eğitim dersi alıp almama durumu, lisans eğitiminde engelliler için beden eğitimi ve spor dersi alıp almama durumu, öğretmenlik sırasında çeşitli kurs, eğitim vb.(hizmet içi eğitim) alıp almama durumu, yaş, medeni durum gibi önceden düşünülmüş kavramlar öğretmenlerin tutumları ile yüksek derecede ilişkilidir.