Müstehcen içerikli görüntülerde yer alan ve 18 yaş altı olabileceğinden şüphelenilen kişilerin yaş tespiti süreci
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ANTROPOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUNUS BALI
Danışman: MEHMET SAĞIR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, dijital ortamdaki pornografik görüntülerde yer alan ve çocuk (18 yaş altı) olduğundan şüphelenilen kişilerin gerçekten çocuk olup olmadıklarının belirlenmesine yönelik olarak yaş tahmini problemi ele alınmıştır. Çalışmada öncelikle, yaş tespiti istenen bir kişinin fiziksel olarak ulaşılabilir olduğu durumlarda uygulanan mevcut yaş tespit yöntemleri ve bu yöntemlerinin dijital ortamdaki müstehcen görüntülere uygulanabilirliği karşılaştırmalı olarak ele alınmış ve mevcut yaş tespit yöntemleri arasında en uygulanabilir yöntemin, "büyüme gelişme göstergelerinden yaş tahmini" olduğu ortaya konulmuştur. Daha sonra, büyüme ve gelişme sürecinde insan vücudunda görünür şekilde gerçekleşen ve yaş tespitine yönelik somut veri sağlayabilen fiziksel değişimler araştırılmıştır. Ayrıca söz konusu yaş göstergelerinin dijital ortamdaki müstehcen görüntüler için de uygulanabilirliğinin araştırılması amacıyla, çocuk pornografisi olabileceği şüphesiyle Ankara Kriminal Polis Laboratuvarı'na gönderilmiş olan 1000 adet müstehcen görüntü üzerinde inceleme yapılmıştır. İncelemelerde, büyüme-gelişme göstergelerinin pornografik görüntülerde bulunma oranları, yöntemin görüntülere uygulanabilirliği, pornografik görüntülerden yaş tespitinde yanıltıcı olabilecek teknik ve biyolojik etkenler ortaya konulmuştur. Çalışma sonucunda, pornografik görüntülerden yaş tespitinde soruşturmacı ve bilirkişilerin kullanabileceği bir "yaş tahmin formu" oluşturulmuştur. Ayrıca, aşağıdakiler gibi birçok önemli tespitlerde bulunulmuştur; özellikle adolesan dönemdeki kişilerin yer aldığı görüntülerde yaş tahmininin amacı pornografik görüntüdeki kişiye bir takvim yaşı tayin etmeye çalışmak olmamalıdır; yalnızca Tanner'ın cinsel olgunlaşma aşamalarına göre görüntülerden yaş tespiti yapılmamalıdır; soruşturmacılar/bilirkişiler, bu çalışmada ortaya konulan ve pornografik görüntülerden yaş tahminlerinde yanlış yaş tespitine neden olabilecek biyolojik ve teknik faktörleri iyi bilmelidirler; pornografik görüntülerdeki kişilerin çocuk oldukları, büyüme-gelişme göstergelerine göre 'şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya konulamadıkça, görüntüler için 'çocuk pornografisidir' şeklinde kesin ifadelerde bulunulmamalıdır.