Damızlık sığır yetiştiriciliklerinde BoHV-1 epidemiyolojisi için simülasyon ve matematik modelleme çalışmaları
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, VİROLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FAHRİYE SARAÇ
Danışman: AYKUT ÖZKUL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, Tekirdağ İli Çorlu İlçesine bağlı dört köyde 10 farklı damızlık sığır yetiştirici işletmesinde sürü genel özellikleri ile BoHV-1 oluşum sıklığı arasındaki korrelasyonun tespit edilerek, bu enfeksiyonun çıkışına etki etmesi olası faktörlerin belirlenmesi ve tüm bu bulguların değerlendirilmesiyle benzer yapıdaki işletmeler açısından BoHV-1 enfeksiyonu statüsündeki değişiklileri takip edebilecek mevcut modellemelerin kullanım olasılıkları araştırılmıştır.Bu amaçla, 10 işletme, 1,5 yıl boyunca yaklaşık 4 ay aralıklarla 5 kez örneklenmiş ve 383 farklı hayvandan, toplam 1006 kan serumu numunesi toplandı. Çalışma boyunca, sürülerde meydana gelen hayvan hareketleri (hayvan giriş ve çıkışı) ile virus enfeksiyonuna etki edebilecek her türlü değişiklikler (aşı uygulaması, doğum vb) izlenerek kayıt altına alındı.IBR gB ELISA testi ile kontrol edilen ve seropozitif oldukları tespit edilen numuneler, IgG Avidite testine tabi tutuldu. Her bir örneklemede pozitif bulunan örneklerin A.I. değişimleri takip edildi. Buna göre, çalışma kapsamına alınan 10 işletmeden 3'ünde değişik zamanlarda seropozitiflik gözlendi.Elde edilen verilerin değerlendirilmesi ile BoHV-1 enfeksiyonun sürüye girişindeki en büyük risk faktörünün, dışarıdan hayvan satın alınması olduğu, bunun yanında, diğer temas yoları ile enfeksiyonun sürüye giriş riskinin ve sürü içi latent enfekte hayvanların reaktivasyon olasılığının düşük olduğu sonucuna varıldı.Sürünün idari/fiziki özellikleri ile BoHV-1 enfeksiyonuna ilişkin verilerin daha önce bildirilen matematik modelleme teknikleri ile kullanılabilirliği sorgulandı. Yapılan değerlendirmelerde R değeri olarak ifade edilen ?hastalığın meydana geliş oranı? bir başka çalışma verileri de kullanılarak hesaplanmasına rağmen, olası veya mevcut kontrol programı kapsamındaki sürülerde sürü içi bulaşmaların en erken sürede tespitine ve benzer yapılı sürüler arası bulaşma oranı tespitine yönelik değerlendirmeler verilerin yetersizliği nedeniyle yapılamamıştır. Diğer taraftan, hastalığın kontrol altına alınması ve matematik modellemelerin kullanımına olanak sağlayacak bilinmeyen parametrelerin neler olabileceği ortaya konulmuştur.