Diana Balmori'nin "bir peyzaj manifestosu" üzerine incelemeler ve türkiye'de peyzaj mimarlığının geleceği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, PEYZAJ MİMARLIĞI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: PINAR KESKİN

Danışman: IŞIL KAYMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde karşılıklı etkileşimi kaçınılmaz olan insan ve doğa ilişkisinde, doğanın olumsuz yönde büyük bir değişim içerisinde olduğu görülmektedir. İnsan faaliyetleri sonucunda meydana gelen ekosistemlerin ve çevrenin tahribatı ile birlikte, peyzaj mimarlığı disiplininin mekânsal tasarım ve planlamada ki rolü de giderek artan bir önem kazanmaktadır. Bu çalışma 21. yüzyılda, profesyonel uygulamaları evrilmekte ve çeşitlenmekte olan peyzaj mimarlığı disiplini için insan ve doğa ilişkisinin sürdürülebilir ve ekolojik bağlamda gerekliliğini dikkate alan ve estetik yaklaşımları içeren yeni bir çerçeve ortaya koymayı hedeflemektedir. Tez çalışmasının ana materyalini Diana Balmori'nin (2010) 'Bir Peyzaj Manifestosu' nda peyzaj mimarlığının yeniden tanımlanması ve geliştirilmesi için ortaya koyduğu 25 madde oluşturmaktadır. Her toplumun kendi meslek disiplin normlarının kendine özgü kültürel yapısı içerisinde şekillendiği düşünülerek; bu maddeler doğrultusunda oluşturulan anket çalışması ile Türkiye'deki çalışan peyzaj mimarlarının görüşleri alınmıştır. Araştırmalar ve anket sonuçlarıyla elde edilen bulgular, araştırmada kullanılan yöntemin analiz sonuçlarıyla yorumlanarak değerlendirilmiş ve çalışmanın hedefi olan ülkemizde mesleğin tanımlanması, gelişmesi ve mesleği icra edenlerin doğa ile insan arasında yeni bir ilişki türü kurulmasına yardımcı olacak önerilerin getirilmesi sağlanmıştır. Bu ilişkinin kurulabilmesi için Balmori'nin tasarım anlayışı ve çalışmaları ile somut örneklendirmeler yapılmıştır. Bulgular, politik ve ekonomik etkenlerin Türkiye'de peyzaj tasarımında uygulama sürecinde etkili olduğunu desteklemektedir. Bu bağlamda, Balmori'nin (2010) doğayı ve sürdürülebilirliği temel alan manifestosunun aslında ülkemiz meslek pratiğinde ve peyzaj mimarlığının geleceğinde ne ölçüde yer aldığını tartışmak oldukça zordur. Bu noktada 21. yüzyılda peyzaj mimarlığı, akademik ve profesyonel bir çalışma alanı olarak yeniden tanımlanırken peyzaj mimarlığının dayandığı doğa, bilim, kültür, sanat, bileşkelerinin disiplini güçlendiren yapı taşlarını oluşturması önem kazanmaktadır. Bunun için peyzaj mimarlığının disipliner tanım ve kapsamının iyi yapılması; gerekli bilimsel altyapının eğitim sürecinde ele alınması; uygulama kadar kuramsal altyapıyı oluşturacak yönde eğitim programlarının içeriklerinin güncellenmesi de gereklidir.