Türkiye'nin sanayileşme çabaları: 1962 ve 1964 sanayi kongreleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET MESUT BALLI
Danışman: NEŞE ÖZDEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türk modernleşme gayretlerinin önemli bir parçasını, sanayileşme çabaları oluşturur. Bu çabaların başlangıcı daha gerilere gitmiş olsa da, sanayileşme sorunu 19. yüzyılın ortalarından itibaren yoğun bir şekilde ele alındı. Fakat iç ve dış faktörlere bağlı olarak Batılı ülkelerdekine benzer bir "Sanayi Devrimi" gerçekleştirilemedi. 20. yüzyılla birlikte ise genel olarak iktisadi hayatı düzenlemek ve devletin iktisadi yapısını güçlendirmek amacıyla yeni bir politika benimsendi: Milli İktisat. Dönemin şartlarının sonucu olarak beklenildiği ölçüde hedeflere ulaşmayan bu politika, Cumhuriyet döneminin iktisadi politikasının da temelini oluşturdu ve aşağı yukarı Cumhuriyet'in ilk çeyrek yüzyılında kesintisiz uygulandı. Bununla birlikte bu politika tek tip bir iktisadi model şeklinde de uygulanmadı. Milli iktisat, Cumhuriyet döneminde alt dönemlerin şartlarına göre pragmatik amaçlarla uygulandı. II. Dünya Savaşı sonrasında ise, Batı yanlısı tutuma paralel yavaş yavaş terk edilmeye başlandı ve DP iktidarıyla bir kesinti dönemine girdi. DP Döneminin sonuna doğru Planlı Kalkınma gündeme geldi. 27 Mayıs 1960 sonrasında ise Plan hazırlıkları başladı ve geçiş yılından sonra, 1963'de Planlı dönem başladı. Planlı dönemin başlangıcını oluşturan "BBYKP (1963-1967)", Milli İktisat anlayışına uygun bir plandır. Aynı şekilde bu dönem içinde gerçekleştirilen ve çalışmanın odağını oluşturan 1962 ve 1964 Sanayi Kongreleri yine Milli İktisat anlayışına uygun bir siyasi atmosferde ve de bu anlayışa uygun bir iktisadi havanın baskın olduğu bir dönemde gerçekleşti. Kongrelerde birbirlerine farklı görüşler olmakla birlikte ağırlıklı görüş, düşünce, öneri ve tekliflerin Cumhuriyet'in ilk on beş yılında uygulanan politikalarla benzerliği, uyumu dikkat çekicidir. Kongrelerde paylaşılan görüşlerin, getirilen önerilerin, ismi konulmasa da "Milli İktisat" politikalarına paralel olduğu, Milli İktisadın ülkenin kurtuluş reçetesi olarak görüldüğünü söylemek mümkündür. Anahtar Kelimeler: Türk İktisat Tarihi, Sanayileşme, Milli İktisat, 1962 Sanayi Kongresi, 1964 Sanayi Kongresi