Hitit Dönemi Anadolu coğrafyasının incelenmesinde yeni bir yaklaşım


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YENER DURAN

Danışman: TURGUT YİĞİT

Özet:

ÖZET Hititçe çivi yazılı belgelerde geçen binlerce coğrafi isme karşılık, bu isimler üzerinde yapılan lokalizasyon çalışmaları oldukça sınırlıdır. Anadolu tarihi coğrafyası araştırmalarında sağlıklı sonuçlara ulaşabilmek için referans alınabilecek sabit noktaların artması gerekmektedir. Çalışmamızda, Boğazköy dışında, Hitit dönemi Anadolu coğrafyası araştırmalarına önemli katkılar sağlamış Masat Höyük'ün Tapika olarak identifiye edilmesinden dolayı, Masat Höyük referans noktası olarak seçilmiştir. Amacı, coğrafi adların lokalizasyon çalışmalarında yeni bir yöntemin ilk örneklerini sunmak olan bu tarihi coğrafya çalışmasında sergilenmek istenilen yeni yaklaşım, eskiçağ tarihi coğrafya çalışmalarında kullanılması düşünülen yeni geliştirilen teknoloji uygulamalarım da içeren daha geniş çaplı araştırmaların temelini oluşturmaktadır. Çalışmanın ilk adımı, çivi yazılı metinlerin ışığında Tapika olarak identifiye edilmiş Masat Höyük'ten elde edilmiş metinlerinde geçen coğrafi isimleri, Boğazköy metinlerinde geçen coğrafî isimler ve Boğazköy metinlerinde geçmeyen coğrafi isimler şeklinde iki gruba ayırmak olmuştur. Daha sonra G. F. del MONTE ve J. TISCHLER'in Die Orts-und Gewassernamen der hethitischen Texte isimli coğrafi adlar katalogu temel alınarak Boğazköy metinlerininbir kısmında Tapika ve metinler doğrultusunda Tapika'yla ilişkili coğrafi isimler bir araya getirmeye çalışılmıştır. Boğazköy metinlerinden elde ettiğimiz Tapika ile birlikte geçen coğrafi isimler listesini Masat tabletlerinde geçen coğrafi isimlerle karşılaştırdığımızda bir kesişim kümesi elde edilmektedir. Ardından kesişim kümesinde yer alan coğrafi isimler üzerinde, S. Alp'in Masat Höyük tabletleri doğrultusunda yaptığı lokalizasyon çalışmalarına dayanılarak fikirler yürütülmüştür. Ancak yapılan bu fikir yürütmelerinin daha sağlam bir zemine oturması için, örnek gruplarının arttırılması ve daha ayrıntılı bir çalışma yapılması gerekmektedir. 66