Ticagrelor ile muamele edilen mezenkimal kök hücrelerden elde edilen eksozomların hücre göçü ve yara iyileşmesi üzerindeki etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Kök Hücre Enstitüsü, Kök Hücre ve Yenileyici Tıp Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EZGİ GÖKSOY

Danışman: Kamil Can Akçalı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kardiyovasküler hastalıkların önlenmesi, hiperglisemi, hiperpıhtılaşma ve hipertansiyon dahil olmak üzere pek çok risk faktörünün tedavi etmeyi amaçlayan çok faktörlü bir yaklaşım içerir. Hiperglisemi ve insülin direnci, organlarda gözlenen fonksiyon bozuklarını, özellikle kardiyak fonksiyon bozukluklarını başlatan en önemli faktörler arasında kabul edilmektedir. Ticagrelor, dolaşım sorunlarından kaynaklanan akut koroner sendrom, kalp krizi veya felç gibi sorunların önlenmesinde kullanılan bir ilaçtır. Yapılan çalışmalarla, antioksidan etkili P2Y12 pürinerjik reseptör antagonisti olan ticagrelorun, insülin direnci ve iskemi üzerinde olumlu etkisi olduğu gösterilmiş ancak ticagrelorun moleküler hücre içi etki mekanizması halen tam olarak aydınlatılamamıştır. Hipotezimize göre, ticagrelor sağlıklı kemik iliği mezenkimal kök hücrelerden (MKH) salınan eksozomları modüle ederek eksozomal repertuvarı etkilemekte ve bu şekilde eksozomların kardiyoprotektif, antioksidatif ve anti-apoptotik etkisini arttırmaktadır. Bu sebeple, ticagrelorun endotelyal hücrelerdeki ve kardiyomiyositlerdeki düzenleyici ve tedavi edici etkisini eksozomal-parakrin mekanizmalar üzerinden incelenmiştir. Çalışmamızda reaktif oksijen türleri (ROS) oluşumu, stres ve apoptoz belirteçleri ile diyabetle ilişkilendirilen miR‐1, miR‐133a, miR-133b ve miR‐499 miRNA'larının ifadelerindeki değişim de incelenmiştir. Buna ek olarak çalışmamızda; insan MKH'lerine uygulanan ticagrelor tedavisinin, eksozomal modülasyon yoluyla, endotel ve kardiyomiyosit hücreleri üzerindeki düzenleyici ve tedavi edici etkileri gösterilmiştir. Son olarak, doğrudan yüksek dozda ilaç kullanımına alternatif olarak geliştirilebilecek metotlar arasında görülen eksozom temelli uygulamalar kalp ve damar hücreleri üzerinde denenerek hücre göçü ve yara iyileşmesi üzerindeki etkisi incelenmiştir.