Acil serviste simüle edilmiş akut koroner sendrom olgusunda bilişsel yardım kullanımının etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURHANEDDİN KAHRAMAN
Danışman: Müge Günalp Eneyli
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Zaman hayatımızda önemli yer tutmaktadır. Özellikle acil servislerde, hayatı tehdit eden durumların yönetiminde ise her saniyenin önemi, insan hayatı ile karşılaştırılarak verilmelidir. Acil müdahalenin en önemli etkeni ise karar verebilme mekanizmalarının hızlı harekete geçmesidir. İnsan faktörü işin içine girdiğinde müdahalenin sekteye uğrayabileceği durumlar oluşabilmektedir. Bu dezavantaj oluşturan durumları bertaraf edebilmek, acil hekimlerinin sağlıklı bir biçimde müdahalesini sağlamak ve kritik karar verme sürecine yardımcı olmak amacıyla, bilişsel yardım kullanılmaktadır. Bilişsel yardımlar kullanıcılara verilen görevleri gerçekleştirirken hataları ve ihmalleri azaltmak, performansı arttırmak için rehberlik etme amacıyla kurgulanmış kontrol listeleridir. Bu tez çalışmasında, acil servise sık başvuru şikayetlerinden biri olan göğüs ağrısının hayatı tehdit eden nedenlerinden olan akut koroner sendromların, simülasyon ortamında yönetiminde, bilişsel yardım listelerinin kullanımının performansa olan etkisinin değerlendirmesi amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışmaya, 1 Kasım 2021- 31 Aralık 2021 tarihleri arasında, Ankara Üniversitesi Acil Tıp Anabilim Dalı'nda staj yapmakta olan "Göğüs ağrısı ve AKS" konulu dersten sonra gerçekleştirilen sınavdan "70" puan ve üzeri alan , çalışmaya katılmaya gönüllü olan intörn doktorlar dahil edilmiştir. Katılımcılar, bilişsel yardım formlarına erişimi olan grup (CA+) (n=21) ve olmayan grup olarak (CA-) (n=18) , ana konusu AKS olan 3 farklı senaryoya katılmak üzere blok randomizasyon uygulanarak ayrılmıştır. CA+ gruptan senaryo esnasında bilişsel yardım listesini kullanmaları istenmiştir. Senaryo öncesinde katılımcıların stres düzeyleri ve bilişsel değerlendirme oranları (CAR) VAS skalası kullanılarak değerlendirilmiştir. Yine senaryo öncesinde anksiyete düzeylerinin ölçülüp sonuçlara etkisinin değerlendirilmesi amacıyla durumluk kaygı ölçeği (STAİ-TX-I) doldurtulmuştur. Senaryo esnasında iki değerlendirmeci tarafından katılımcıların teknik performansları her senaryoda rehberlere uygun olarak hazırlanan ölçme değerlendirme formlarıyla değerlendirilmiştir. Teknik olmayan performanslar ise Ottawa GRS skalası kullanılarak değerlendirilmiştir. Senaryo bitişinde CA+ gruba bilişsel yardım listeleriyle ilgili düşüncelerini ölçmek amacıyla 4 soruluk bir anket VAS kullanılarak doldurtulmuştur. Teknik performans ölçümü için hazırlanan formdaki kritik adımların gerçekleştirilme oranı görev başarı yüzdesi olarak değerlendirilmiştir. Teknik ve teknik olmayan performans puanlarının ortalaması genel puan olarak kaydedilmiştir. Çalışmadan elde edilen verilerin istatistiksel 15 analizi için SPSS Statistics Version 15 (IBM, USA) kullanılmıştır. Sıralı değişkenler için grup sayısı iki olanlarda Mann Whitney U testi, ikiden fazla grup olduğu zaman Kruskal Wallis varyans analizi tercih edilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda her iki grup arasında stres düzeylerinde, bilişsel değerlendirme oranlarında ve kaygı düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Katılımcıların test sınavından aldıkları puan ile senaryo sonunda hesaplanan genel puan arasında korelasyon saptanmamıştır. Tüm bilişsel yardım kullananlara bakıldığında teknik ve teknik olmayan performans puanında, görev başarı yüzdesinde ve genel puanda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artış saptanmıştır. STEMİ senaryosunda teknik ve teknik olmayan performans puanı, görev başarı yüzdesi ve genel puanda, NSTEMİ senaryosunda teknik performans, görev başarı yüzdesi ve genel puanda, takipte STEMİ senaryosunda teknik performans, görev başarı yüzdesinde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artış saptanmıştır. Sonuç: Çalışma sonucunda sağlık profesyonellerinin, acil servise başvuran kritik hasta gruplarından biri olan akut koroner sendromların yönetiminde bilişsel yardım listelerini kullanmasının performansı arttıracağını gösteren önemli deliller elde edilmiştir.