Osmanlı İmparatorluğu'nun Son Döneminde Harbiye'de Eğitim Ve Öğretim Faaliyetleri (1894-1914)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü, İNKILAP TARİHİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATİH GÜRSES
Danışman: Mesut Çapa
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ülkemizin en eski yüksek eğitim kurumlarından birisi olan Kara Harp Okulu, kurulduğu 1834 yılından beri sürekli bir gelişim içinde olarak, eğitim alanındaki seçkin yerini daima muhafaza etmiştir. Başlangıçta, ordunun eğitimli subay ihtiyacını karşılamak üzere, mesleki eğitim veren bir okul olarak kurulmuş olmasına rağmen, zamanla ülkemizdeki çağdaşlaşma sürecinin önemli simgelerinden birisi haline gelmiştir. Kara Harp Okulunun yetiştirdiği, komutan ve devlet adamlarının yakın tarihimizde önemli roller üstlenmesi sebebiyle, eğitim ve öğretim tarihinin incelenmesi, genel tarih yazımına önemli katkılar sağlayacaktır. Bu alanda, Kolağası Mehmed Esad Bey'in 1894 yılında yazmış olduğu "Mirat-ı Mekteb-i Harbiye" adlı eseri uzun zaman tek başvuru kaynağı olarak kalmış, bu eserden sonra uzun süre bilimsel nitelikte bir araştırma yapılmamıştır. Yapılan bilimsel çalışmalarda da çoğunlukla, 20.yüzyılın başına kadar olan süreç incelenmiştir. Birinci Dünya Harbi ve İstiklal Harbinin komuta heyetini oluşturan mezunların yetiştiği, 1894-1914 arası dönem genellikle ihmal edilmiştir. Çoğunlukla belgelere dayanmadan yazılan tarihçeler, yanlış kanaatlerin oluşmasına sebebiyet vermiştir. Bu tezde, Harbiye'nin 1894-1914 yılları arasındaki eğitim ve öğretim faaliyetleri, belgelere dayalı olarak incelenmiştir. Başta Kara Harp Okulu Tarihi Arşivi olmak üzere, Devlet Arşivlerinde yer alan belgelerden geniş ölçüde istifade edilmiştir. Tezin birinci bölümünde, Harbiye'nin kuruluş dönemi ele alınarak, Avrupa'daki belli başlı askeri okullar ile eğitim sistemi açısından mukayese yapılmıştır. İkinci bölümde, Eğitim ve öğretimde, Alman etkisinin belirginleştiği 1894-1908 dönemi ayrıntılarıyla ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde, II. Meşrutiyetin ilanından Birinci Dünya Harbine kadar geçen süredeki eğitim ve öğretim alanındaki anlayış değişimi incelenmiştir. Harbiye'nin eğitim sisteminin, yaygın kanaatin aksine Fransız veya Alman sisteminin bilinçsizce taklit edilmesiyle oluşmadığı, bilinçli bir şekilde ülkemizin ihtiyaçlarına uygun olarak biçimlenerek özgün bir yapıya kavuştuğu tespiti, bu tezin önemli bulgularından birisidir.