Türk hukukunda gemi kira sicili


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÖZEL HUKUK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ERİM MERT YARDIMCI

Danışman: İSMAİL DEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmanın konusu olarak "Türk Hukukunda Gemi Kira Sicili" başlığı seçilmiştir. Gemi kira sicili kanun koyucunun TTK m.941(3)'de belirttiği Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca tutulacak "özel bir sicil" olarak hüküm altına alınmıştır. Ancak, gemi kira sicili gerçek mahiyette bir sicil olmayıp, TTK m. 941(3)'de "özel sicil" olarak anılmakla birlikte Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından tutulan ve TTK m. 941(2)'de öngörülen şartların mevcudiyeti hâlinde Türk bayrağı çekme izni verilen yabancı bayraklı gemilere dair bilgilerin ve bayrak çekme hakkının takibi amacıyla kaydedildiği bir defterdir. Gemi sicilinin temel fonksiyonlarına sahip değildir. Çalışma iki bölümde gerçekleştirilmiştir. Birinci bölümde gemilerin tabiiyeti ve gemi sicili kavramı incelenmiştir. Bölüm içerisinde gemilerin tabiiyeti, milletlerarası hukuk ve Türk hukuku ekseninde irdelenmiştir. Gemi siciline ilişkin genel açıklamalardan sonra sicilin hukuki niteliğine, Türk hukukunda gemi sicillerine ve gemi kira sicili müessesesine değinilmiş, ardından TBK hükümlerince kira sözleşmeleri ile TTK m.1119 ile 1130 hükümleri arasında düzenlenen gemi kira sözleşmesi müessesesine yer verilmiştir. İkinci bölümde ise gemi kira sicili müessesesi etraflıca ele alınmıştır. Bu bölümde gemi kira sicili etraflıca incelenmiş, ardından gemi kira sicilinin hukuki mahiyeti tartışılmıştır. Ardından, gemi kira sözleşmesinin sicile şerh usulü ve şerhin şartları incelenmiş, şerhin hüküm ve sonuçlarının açıklanmasına çalışılmıştır. Çalışmanın kapsamı dahilinde, gemi kira sözleşmeleri bağlamında gemi kira sicili incelenmiş, finansal kira sözleşmeleri kapsam dışında bırakılmıştır. Son olarak gemi kira sicilinde yapılacak tescil, tadil ve terkin işlemlerine değinilmiştir. Çalışmanın sonucunda, varılan sonuçlar ve öneriler ortaya konulmuştur. Bu bölümde özellikle TTK'nda yer alan "özel sicil" ibaresine rağmen gemi kira sicilinin bir tür sicil olmadığı, sadece bir kayıt düzeni getirdiği hususu vurgulanmıştır.