Biyoetik Ve Biyopolitika Bağlamında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Cinsiyet Tespit Komitesi Üyelerinin İnterseks Vakalara Yaklaşımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, TIP TARİHİ VE ETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HELİN GÖKOĞLU
Danışman: Serap Şahinoğlu Kuş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:"İnterseks" bir kişinin fizyolojik ve anatomik olarak tipik kadın ve erkek sınıflamalarına tam olarak uymayan, doğuştan gelen cinsiyet ve üreme bununla ilgili sahip olduğu durumları tarif etmek için kullanılmaktadır. Tarih boyunca, hermafrodit olarak anılan bu durum, tarihsel süreçte yaygınlaşan interseks kavramı ile anlatılmaya çalışılmıştır. Heteroseksüel cinsiyet anlayışının dışında olan bu durum, disiplinlerarası alanlarda oldukça tartışmalı bir konu haline gelmiştir. Tıbbi müdahaleler kapsamında cinsiyet ataması ve sonrası, sıklıkla tıp alanını ilgilendiren ve tıp doktorlarının karar verici konumda olduğu bu durum, biyopolitika ve biyoetik anlayışı ile sorgulanmaya başlanmıştır. Mevcutta tıp fakültesi çatısı altında yürütülen cinsiyet tespiti/ataması süreci, bir komite tarafından yürütülmektedir. Bu tıp alanı içinde farklı disiplin uzmanlarından oluşan komiteler, interseks bireylere ilişkin cinsiyet tespiti sürecini değerlendirmektedir. Bu doğrultuda, komiteler değerlendirmeleri sonucunda varılan sonuçlara ilişkin verilerin bulunmaması, bu komitelerin karar aşamalarına ilişkin de verilerin bulunmadığını göstermektedir. Bu komite, interseks bireylerin yaşamlarına ilişkin verilen kararda önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle de biyoetik ve biyopolitika bağlamında interseks olgusunun incelenmesinde, komitelerin karar verme süreci, karar verme aşamaları ve üyelerin bu süreç kapsamında görüşlerinin incelenmesi gerekmektedir. Özellikle, bu komitelerin karar süreçlerine ait alan yazında kısıtlı sayıda çalışma olması nedeniyle bu konuda yapılacak çalışmalar interseks bireylere ilişkin değişen anlayışın ortaya konulabilmesi açısından önem taşımaktadır. Tez çalışması 11 komite ütesinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Yapılan görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile değerlendirilmiştir. Bu yöntemle komite üyesi hekimlerin görüşleri değerlendirilerek ana tema, alt tema ve kodlar belirlenmiştir. Çalışmada, interseks teriminin ve dünya üzerinden uygulamalar anlatılarak, görüşme kapsamında ortaya çıkan bulgulara da yer verilmiştir. Bulgularda ortaya çıkan hususlar tartışılmış ve son olarak mevcut durumda kapsamında ideale ulaşılması için önerilerde bulunulmuştur.