Akvaryum bitkileri hygrophila difformis ve microsorium pteropus'un ın vitro koşullarda çoğaltımı
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Biyoteknoloji Enstitüsü, Biyoteknoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2008
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERYEM ÖZTÜRK
Danışman: SEBAHATTİN ÖZCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hygrophila difformis ve Microsorium pteropus türleri Türkiye'de akvaryum ticaretinde yaygın olarak kullanılan iki önemli bitkidir. Bu bitkiler amatör yetiştiriciliğin dışında Türkiye'ye yurt dışından yasadışı yollarla getirilmektedir. Bu çalışmada, bu bitkilerin in vitro çoğaltımının gerçekleştirilerek, yeterli miktarda bitki üretiminin sağlanması dolayısıyla akvaryum ticaretinde dışa bağımlılığın ortadan kalkması ve aynı zamanda dış kaynaklardan gelen bitkilerle birlikte yabancı flora ve faunanın taşınması sonucu yerel flora ve fauna kaynaklarının kirletilmesinin önüne geçilmesi amaçlanmıştır.Hygrophila difformis türünde farklı oranlarda Kin, TDZ, NAA ve 2,4-D içeren MS besi ortamı kullanılmıştır. En fazla sürgün rejenerasyonu (80.56 adet/eksplant), 0.25 mg/l Kin ve 1 mg/l NAA içeren MS ortamında yaprak eksplantından elde edilmiştir. Çalışmada sıvı MS ortam da kullanılmıştır. En fazla sürgün rejenerasyonu (62.20 adet/eksplant), yine 0.25 mg/l Kin ve 1 mg/l NAA içeren sıvı MS ortamında gövde eksplantından elde edilmiştir. Sıvı ortamda fazla sayısı sürgün elde edilmesine rağmen katı ortama göre daha düşük sonuç alınmıştır. In vitro elde edilen bitkilerin akvaryum koşullarına adaptasyonu amacıyla iki farklı uygulama yapılmıştır. İlk uygulamada akvaryumlarda iki farklı ışık yoğunluğu (2000 lüx ve 4000 lüx), ikinci uygulamada iki farklı su sıcaklığı (24oC- 28oC) uygulanmıştır. 24oC ve 4000 lüx ışık kullanılan denemelerde bitkilerdeki uzama miktarı daha fazla olmuştur.Microsorium pteropus bitkisinde materyal azlığı ve bulaşıklık oranının fazla olmasından dolayı iki farklı çalışma yapılmıştır. İlk çalışmada, in vitro koşullarda farklı oranda NAA içeren şekersiz sıvı MS besi ortamında sürgün rejenerasyonu elde edilmiştir. İkinci çalışmada, ex vitro koşullarda ?pulse treatment? uygulaması yapılmış bitkinin yaprakları yüksek oranda kısa süreli olarak BAP ve IBA ile muamele edilmiş ve akvaryum ortamında gelişmeye bırakılmıştır. Bu denemede in vitro yapılan çalışmaya göre daha iyi sonuç alınmıştır. En fazla sürgün rejenerasyonu (14 adet/eksplant), 250 mg/l BAP ve 250 mg/l IBA ile 30 dk süreyle yapılan muameleden elde edilmiştir.Bu tezdeki çalışma yüksek oranda amacına ulaşmış ve ekonomik önemi olan iki akvaryum bitkisinin doku kültürü yöntemiyle çoğaltımı gerçekleştirilmiştir.