Yoğun Bakım Ünitesinde Yatan COVID-19 Hastalarında Akut Böbrek Hasarı Risk Faktörleri, İnsidansı ve Mortalite Oranlarının Belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GİZEM KAHRAMAN
Danışman: Mustafa Kemal Bayar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: COVID-19 milyonlarca insanı etkilemiş, çok sayıda yoğun bakım ünitesi (YBÜ) yatışına ve ölüme neden olmuştur. SARS-CoV-2'nin ana hedefi solunum sistemi olmasına rağmen, bazı hastalarda birçok sistemi etkileyerek multiorgan yetmezliğine neden olabildiği gözlenmiştir. Akut böbrek hasarı (ABH) insidansı kritik hastalığı olan ve YBÜ'de izlenen COVID-19 hastalarında yüksektir. Çalışmamızda COVID-19 ile ilişkili ABH insidansını, risk faktörlerini ve mortaliteye etkisini belirlemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Ankara Üniversitesi İbni Sina Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon YBÜ'de 01.01.2021- 01.01.2022 tarihleri arasında izlenen 238 COVID-19 hastasının verileri retrospektif olarak incelendi. Hastalar renal hasar düzeyine göre (ABH olan ve olmayan) iki gruba ayrıldı. ABH olanlar, KDIGO kriterlerine göre evrelendirildi (Evre 1-2-3). Hastaların demografik verileri, yandaş hastalıkları, Charlson komorbidite indeksleri, APACHE II skorları, aşı bilgileri, laboratuvar sonuçları, uygulanan tedaviler ve mortaliteleri kaydedildi. Elde edilen veriler gruplar arasında karşılaştırıldı. Bulgular: Hastaların (n:238) 105'i (%44) kadın, 133'ü (%55) erkek cinsiyette ve hastaların yaşının 67±16 yıl olduğu belirlendi. YBÜ'de 110'unun (%46,2) hayatını kaybettiği ve bu hastalarda yandaş hastalık oranı (p<0,001) ve yaş ortalamasının (p<0.05) daha yüksek olduğu belirlendi. Hastaların 32'sinde evre 1 (%13,4), 25'inde evre 2 (%10,5), 73'ünde evre 3 ABH (%30,7) geliştiği gözlendi. YBÜ'ne yatış sırasında 13 hasta (%5,5) ABH'a sahipti. ABH gelişiminin semptomun 11 ve yatışın 3. gününde olduğu gözlendi. Hastaların 43'üne ortanca 4 gün boyunca RRT uygulandı (7'sine CRRT, 23'üne aralıklı RRT, 13'üne aralıklı RRT ve CRRT). ABH olmayanlara göre ABH olanlarda yaş ortalaması, hipertansiyon, kardiyovasküler hastalık, kronik böbrek hastalığı oranının yüksek olduğu belirlendi (p<0,001). Evre 2 ve 3 ABH olanlarda CCI ve evre 3 olanlarda APACHE II skorlarının yüksek olduğu gözlendi (p<0,001). En düşük lenfosit sayısının evre 2 ve 3'de düşük, en yüksek d-dimer düzeyinin evre 3'de yüksek (p:0,002), en yüksek ferritin, kabul ve en yüksek IL-6 düzeylerinin evre 3 ABH'da yüksek olduğu saptandı (p<0,001). En yüksek fibrinojen düzeylerinin Evre 2 ABH'da ABH olmayan ve evre 1 ABH olanlara göre yüksek (p:0,006), evre 2 ve 3 ABH'da en yüksek CRP (p<0,001), kabul (p<0,001) ve en yüksek prokalsitonin (p<0,001) düzeylerinin yüksek olduğu belirlendi. ABH olanlarda FiO2 düzeyleri, İMV ile izlem süresi, diüretik ve inotrop-vazopressör gereksiniminin yüksek olduğu belirlendi (p<0,001). YBÜ yatışı sırasında, 28 günlük ve 3 aylık mortalite oranlarının ABH şiddetiyle arttığı saptandı. Evre 2 ve 3 ABH olan grupların mortalitesinin, ABH olmayan ve evre 1 ABH olan gruplardan anlamlı olarak yüksek olduğu gözlendi (p<0,001). ABH olanlarda YBÜ yatış süresinin, ABH olmayanlardan uzun olduğu saptandı (p<0,001). Sonuç: YBÜ'de izlenen COVID-19 hastalarında ABH gelişimi yatış süresini ve mortaliteyi arttırır. Çalışmamızda ABH gelişimi ile ilgili birçok risk faktörü tanımlanmıştır. Tanımlanan risk faktörleri ABH'ın öngörülmesi, erken tanı ve tedavisinde yönlendirici olabilir.