ABD'nin Irak politikası ve Işid sorunu (2012-2017)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HOGR TALAAT SEDEEQ SEDEEQ
Danışman: GÖKHAN ERDEM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tezde ABD'nin Irak politikaları ekseninde iki ülke ilişkileri, işgal sonrası ülkede yaşanan gelişmeler, IŞİD sorununu ortaya çıkaran sebepler, örgütle mücadele konuları özellikle 2012 sonrası dönem dikkate alınarak incelenmiştir. ABD, Irak'ın sahip olduğu stratejik konumu ve doğal kaynakları kendi menfaatleri doğrultusunda yönlendirebilmek için ülke üzerinde uzun yıllar süren bir hâkimiyet mücadelesi vermiş ve Saddam'ın devrilmesiyle bu hedefine ulaşmıştır. Ancak ülkede etnik ve mezhepsel temelli bölünmüş yapı ABD'nin ülkede tam olarak kontrolü sağlamasına ve bir istikrar ortamını tesis etmesine izin vermemiştir. Bütün grupların kabul edebileceği politikalar üretmeye çalışan ABD'nin bu konuda çok da başarılı olduğunu söylemek mümkün değildir. Bu durum ABD'yi etnik ve mezhepsel gruplar arasında bir denge politikası izlemeye zorlamıştır. Ülkedeki çoğunluklarından dolayı Şiiler ön plana çıkarılmış ancak Şiilerin İran'la bağları nedeniyle Kürtler Şiileri dengeleyici unsur olarak ABD desteğini almışlardır. Sünniler ise Saddam döneminin aksine eski etkinliklerini kaybetmiş özellikle Maliki'nin Başbakanlığı döneminde uygulanan politikalarla büyük baskılara maruz kalmışlardır. Bu baskılar Sünnilerin önemli bir kısmının ülkedeki otorite boşluğunu fırsat bilerek hızla büyüyen IŞİD saflarına katılmalarına ya da en azından örgütle mücadele etmemelerine neden olmuştur. ABD ise uzun süre örgütü önemsememiş ancak örgütün ülkede pek çok stratejik bölgeyi ve tesisi ele geçirmesiyle harekete geçmiştir. Obama'nın askeri güç kullanımına karşı oluşunedeniyle IŞİD'le mücadele karadan savaşan birliklere hava saldırıları ile destek olmak ve savaşan kara unsurlarına silah, eğitim ve teçhizat sağlamak ile sınırlandırılmıştır. Ancak gelinen nokta da IŞİD sorununun halen çözülememiş olması, Irak'taki istikrarsızlığın sürmesi ve ülkeyi yakın gelecekte bekleyen bir bölünme sorunun bulunması ABD'nin Irak politikalarının ülkeyi daha kötü bir noktaya taşıdığını göstermektedir. Anahtar Kelimeler: ABD, Irak, Şii, Sünni, Kürt, IŞİD, terör, politika