İnfertilite tedavisi uygulanan kadınlarda psikolojik etkilenme düzeyinin ve sosyal desteğin evlilik uyumuna etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DERYA DAYICAN ÖZBEK
Danışman: FUNDA ÖZDEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma, Ankara ilinde bulunan bir üniversite hastanesinin tüp bebek ünitesine infertilite tedavisi için başvuran kadınlarda psikolojik etkilenme düzeyi ve sosyal desteğin evlilik uyumuna etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Temmuz 2015 – Ocak 2016 tarihlerinde tüp bebek ünitesine infertilite tedavisi için başvuran, en az ilkokul mezunu olan, kronik hastalığı bulunmayan, psikiyatrik sorunu olmayan, sözel iletişime açık, gönüllü 150 kadın oluşturmuştur. Veriler; Tanıtıcı Bilgi Formu, Evlilikte Uyum Ölçeği (EUÖ), İnfertilite Etkilenme Ölçeği (İEÖ) ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılarak toplanmıştır.Elde edilen veriler yüzdelik, ortalama ve standart sapma, Student's t testi, Kruskal-Wallis, Oneway ANOVA ve Mann-Whitney U test istatistiği, Spearman korelasyon analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılan kadınların yaş ortalaması 31,04±4,84'tür. Katılımcıların %86'sının infertilite çeşidi primer iken %14'ünün sekonderdir. Kadınların %12,7'sinin infertilite süresi 1 yıldan az, %62,6'sının 1-5 yıl arası ve %24,7'sinin 6 yıl ve üstündedir. Araştırmaya katılan kadınların %21,3'ünün infertilite tedavi süresi 1 yıldan az, %62,0'nın 1-5 yıl arası ve %16,7'sinin 6 yıl ve üstündedir. Çalışmada kadınların EUÖ'den aldıkları puan ortalaması 41,49±7,74, İEÖ'den aldıkları puan ortalaması 41,09±9,61'dir. Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği'nden aldıkları toplam puan ortalaması 57,02±15,59'dur. Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği'nin aile desteği alt boyutundan alınan puan ortalaması 23,15±4,54, arkadaş desteği ve özel kişi desteği alt boyutlarından alınan puanların ortalamaları sırasıyla 19,61±6,45 ve 14,25±8,29'dur. Kadınların infertilite tedavi süreleri ile EUÖ puan ortalamaları arasındaki farkın anlamlı olduğu; tedavi süresi 1 yıldan az olanların EUÖ puan ortalamasının, tedavi süresi 1-5 yıl arası ve 6 yıl üstü olanlardan daha yüksek olduğu saptanmıştır (KW=7,606 p=0,02).EUÖ puanı ile İEÖ puanı arasında ters yönlü orta kuvvette anlamlı bir ilişki vardır (r=-.584, p<0.001). EUÖ puanı ile Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (r=.398, p<0,001) ve alt boyutları ile aynı yönde anlamlı bir ilişki vardır (aile desteği: r=.507, p<0,001; arkadaş desteği: r=.336, p<0,001; özel kişi desteği: r=.200, p=0,014). İnfertilite ve tedavi sürecinin neden olduğu psikolojik etkilenme düzeyinin evlilik uyumunu negatif, algılanan sosyal desteğin evlilik uyumunu pozitif yönde etkilediği bulunmuştur. Anahtar sözcükler: Evlilik uyumu, infertilite, psikolojik etkilenme, sosyal destek