Çokkültürlü paylaşım atölyesinin okul öncesi öğretmenlerinin çokkültürlü eğitime ilişkin görüş ve yeterlik algılarına etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İlköğretim Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURULLAH DÜZEN
Danışman: Müge Şen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmanın amacı, çokkültürlü paylaşım atölyesinin okul öncesi öğretmenlerinin çokkültürlü eğitime ilişkin görüş ve yeterlik algıları üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmada karma yöntemlerden gömülü desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda zayıf deneysel desenlerden tek grup ön test- son test deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu ön testleri dolduran 126 öğretmen arasından ölçüt örnekleme göre 44 öğretmen belirlenerek uygulamaya dahil edilmiştir. 16 oturumdan oluşan paylaşım atölyesi 8 hafta sürmüş ve çevrimiçi uygulanmıştır. Ardından uygulamaya katılan öğretmenlerden gönüllü olan 21'i nitel çalışma grubuna dahil edilmiştir. Araştırmanın nicel verileri, çokkültürlü paylaşım atölyesi öncesinde ve sonrasında "Çokkültürlü Eğitim", "Çokkültürlü Yeterlik Algıları" ve "Çokkültürlü Kavram Haritası" kullanılarak toplanmıştır. Nitel veriler ise odak grup görüşmesi, gözlem notları, araştırmacı günlükleri ve araştırmacıya mektuplar aracılığıyla toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde Wilcoxon İşaretli Sıralar testi ve Bağımlı Örneklemler t Testi; nitel verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda, çokkültürlü paylaşım atölyesinin öğretmenlerin Çokkültürlü Eğitim Ölçeği, Çokkültürlü Yeterlik Algıları Ölçeği ve Çokkültürlü Eğitim Kavram Haritası puanlarını yükseltmede olumlu etkilediği görülmüştür. Nitel boyutta ise öğretmenlerin çokkültürlü paylaşım atölyesi ile ilgili kapsamın dar olması, oturumların basit ve uzun olması gibi olumsuz görüşleri ile birlikte atölyenin öğretmenlerin mesleki, kişisel ve sosyal gelişimlerini desteklediği, ön yargılarını azalttığı ve öğretmenlerin farklı bakış açıları kazanmasını olumlu etkilediği görülmüştür. Öğretmenler, atölyenin kapsamının genişletilerek yaygınlaştırılması ve eğitim programlarına yansıtılması gerektiğini belirtmişlerdir. Ayrıca öğretmenlerin çokkültürlü eğitime yönelik olumlu görüşlere sahip olduğu fakat bu konuda kendilerini yetersiz gördükleri, dolayısıyla öğretmen yetiştirme sürecinde konuyla ilgili dersler eklenerek, daha fazla uygulama yapma fırsatı sağlanarak desteklenmeleri gerektiğini belirtmişlerdir. Elde edilen bulgular çerçevesinde çokkültürlü eğitimle ilgili öğretmenlere, karar alıcılara ve araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Çokkültürlülük, çokkültürlü eğitim, okul öncesi, öğretmen.