21. Yüzyıl Becerilerine Yönelik Çocukların Gelişimini Destekleyen Çalışmaların İncelenmesi: Bir Meta Analiz Araştırması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Çocuk Gelişimi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELİM TOSUN
Danışman: Neriman Aral
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada 21. Yüzyıl becerileri ve alt boyutları (öğrenme ve yenilenme becerileri; bilgi, medya ve teknoloji becerileri; yaşam ve kariyer becerileri) yönelik yapılan deneysel ve yarı deneysel çalışmaların, meta analiz yöntemi ile incelenerek, bu çalışmaların etki büyüklüğünü farklı değişkenlere göre saptamak ve bu doğrultuda Türkiye örnekleminde etkili bir 21. Yüzyıl becerileri programına yönelik öneriler sunmak amaçlanmıştır. Bu kapsamda, 21. Yüzyıl becerileri, alt boyutları ve yaratıcılık üzerine yapılan deneysel ve yarı deneysel çalışmaları kapsayan geniş çaplı bir meta analiz sunulmaktadır. Araştırma kapsamında 2000-2023 yılları arasında Türkiye'de yapılmış yüksek lisans ve doktora tezleri ile TR Dizin'de taranan hakemli dergilerde yayınlanmış makaleler değerlendirilmiştir. Veriler, YÖK Ulusal Tez Merkezi ve TR Dizin'den toplanarak Comprehensive Meta Analysis (CMA) programında meta analiz yönteminde, Rastgele Etkiler Modeli ve Sabit Etkiler Modeli kullanılarak çalışmaların etki büyüklükleri hesaplanmıştır. Etki büyüklükleri, yayın türleri, yaş grupları, eğitim kademeleri, müdahale süreleri ve kullanılan yöntem bazında incelenmiştir. Araştırma kapsamında 21. Yüzyıl Becerileri için 32, alt boyutlarında 101 etki büyüklüğü, yaratıcılık becerisinde ise 86 etki büyüklüğü üzerinden analiz yapılmıştır. Araştırma bulgularında farklı yaş gruplarına yönelik etki büyüklükleri, özellikle üç-altı ve altı-on yaş aralıklarında yüksek bulunmuş, eğitim kademelerine göre yapılan analizlerde, özellikle okul öncesi ve ilkokul düzeyindeki çalışmaların yüksek etki büyüklüklerine sahip olduğu görülmüştür. Müdahale süreleri incelendiğinde ise, özellikle uzun süreli eğitim programlarının daha etkili olduğu ve STEM uygulamalarının 21. Yüzyıl becerileri için en yüksek etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma, 21. Yüzyıl becerileri üzerine yapılan araştırmaların genel etkililiğini göstermekle kalmayıp, bu etkilerin farklı demografik ve eğitim değişkenlerine göre farklılık gösterdiğini ortaya koymaktadır. Bulgular, eğitimciler, araştırmacılar ve politika yapıcılar için önemli öngörüler sunmakta ve bu alanda yapılabilecek daha ileri araştırmalar için bir temel oluşturmaktadır.