Hegemonya krizi olarak 2008 krizi ve kemer sıkma politikaları: Bazı Avrupa ülkelerine ilişkin analizler

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİ BERÇEM AŞICI

Danışman: Ceyhun Gürkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, 2008 krizi sonrasında Avrupa'da hegemonya bunalımı koşullarına 'organik çözüm' üreteceği düşüncesiyle sermayenin yönetici blokunun üzerinde uzlaşmış olduğu kemer sıkma politikalarına odaklanmaktadır. Geniş bir siyasal iktisadi düşünce tarihine ve uygulama alanına sahip olan kemer sıkma politikaları, ana akım ekonomi politik anlayış tarafından ekonomik ve toplumsal istikrarı sağlamak amacıyla başvurulmuş sınıfsal bir projeyi ifade etmektedir. Bu doğrultuda tezin ilk amacı, 'hegemonya krizi' olarak 2008 krizini kuramsal ve pratik tartışmalar çerçevesinde ele alarak Gramscigil sosyal ve siyasal analiz literatürüne bir katkı sunmaktır. Tezin ilk amacıyla ilişkili bir şekilde ikinci amacıysa, krizin ardından 'hegemonya bunalımı' koşullarında 'organik çözüm' metodu olarak üzerinde uzlaşılan kemer sıkma politikalarının neden tercih edildiği ve belli başlı Avrupa ülkelerinde uygulanışının nasıl biçimlendiğini ortaya koymaktır. Kemer sıkmanın ana akım neoliberal anlayış tarafından savunulduğunun aksine alternatifi olmayan bir politika olmadığı, mali yönden beklenen istikrar ve büyümeye katkı sağlamadığı savunulmaktadır. Bu doğrultuda, sermayenin yönetici blokunun kemer sıkmayla birlikte sınıfsal bir tahakküm rejimi yarattığı düşünülmektedir. Bu tez, günümüz kemer sıkma pratiklerinin kamusal, toplumsal ve siyasal olanı ortadan kaldırmayı hedefleyen, ahlaki vurgularla bireyleri ekonomik düzeylerde 'sorumlulaştırarak' yakalayan bir disiplin rejimi olduğu düşüncesinden hareket etmektedir. Son tahlilde, bu çalışmayla siyasal iktisadi yazında kemer sıkmanın eleştirel analizlerine ve alternatif hegemonya arayışlarına katkı sağlanması hedeflemektedir.