Dijital radyografideki göğüs incelemelerinde farklı tüp voltajının tüm vücut dozu ve görüntü kalitesine etkisinin araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Nükleer Bilimler Enstitüsü, Medikal Fizik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DUYGU YAVUZ

Danışman: Eren Şahiner

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Görüntü kalitesi tanısal radyolojide önemli bir rol oynamaktadır. Dijital görüntülemenin, görüntüleri sayısal olarak elde etme, işleme ve saklama gibi avantajları vardır. Dijital dedektörlerin geniş dinamik aralığa sahip olması, daha iyi kalitede görüntülerin elde edilmesine olanak sağlarken, hasta dozunda artışa sebep olabilmektedir. Bu nedenle görüntü kalitesi optimizasyonunun, doz ölçümleri ile birlikte yürütülmesi gerekmektedir. ALARA (As Low As Reasonably Achievable) prensibine göre ışınlama, gerekli tanısal bilgileri elde etmek için ayarlanmalıdır ve hastaya verilen radyasyon dozu mümkün olduğu kadar düşük seviyede tutulmalıdır. Bu durum, hasta dozu ve görüntü kalitesi arasında optimizasyon sağlanması gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu tez çalışmasında, göğüs radyografisinde RANDO fantom üzerinde TLD-100H (LiF:Mg,Cu,P) ve TLD-100 (LiF:Mg,Ti) dozimetreler kullanılarak sabit dedektör dozunda ve farklı demet kalitelerinde cilt giriş dozu ve etkin doz hesaplanmıştır. Ayrıca, farklı demet kalitelerinde, hem sabit dedektör dozunda hem de farklı dedektör dozlarında görüntüler alınarak, görüntü kalitesi VI (Vissible Index) ile sayısal olarak değerlendirilmiştir. Deneysel olarak elde edilen cilt giriş dozu sonuçları, TLD-100H'ın, TLD-100'e göre tanısal radyoloji enerji aralığında daha hassas olduğunu göstermiştir Elde edilen sonuçlar PCXMC Monte Carlo tabanlı simülasyon programı ve Eff.Dose programı ile hesaplanarak karşılaştırılmıştır. Doz ölçümlerinde deneysel olarak elde edilen sonuçların referans sınır değerler içerisinde olduğu ve deneysel sonuçlar ile yazılım programlarından elde edilen sonuçların birbiri ile uyumlu olduğu görülmüştür. Buna bağlı olarak hesaplanan etkin doz değerlerinin, farklı demet kaliteleriyle değişimi beklenildiği gibi çıkmıştır. Görüntü kalitesi değerlendirmesinde, sabit bir etkin doz değerinde, azalan tüp voltajı ile görüntü kontrastının arttığı görülmüştür. Ayrıca değişen dozla birlikte VI değeri artış göstermiştir.