İnek ve düvelerde mizacın suni tohumlama sonuçlarına etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, DÖLERME VE SUNİ TOHUMLAMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSA EREN KARASOY
Danışman: ERGÜN AKÇAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnek ve Düvelerde Mizacın Suni Tohumlama Sonuçlarına Etkisi Bu çalışmada ineklerde mizacın suni tohumlama üzerine etkinsinin olup olmadığını tespit etmek amaçlandı. Çalışmanın hayvan materyali farklı işletmelerde bulunan, farklı rasyonlarla beslenen, toplam 157 baş Holstein-Friesian ırk düveler ve en az 1 canlı doğum yapmış fertil inekler oluşturdu. Gözlem ve rektal palpasyon yoluyla hayvanlardaki östrusa ait klinik bulgular incelendi. Östrusta olan hayvanlara "sabah/öğleden sonra" suni tohumlama yöntemi uygulandı. Hayvanların suni tohumlama esnasında geçen süre dikkate alınarak mizaç grupları belirlendi. Bunlar çok iyi huylu, iyi huylu, huysuz ve çok huysuz olmak üzere 4 grup oluşturuldu. Suni tohumlama sonrası östrusa gelmeyen hayvanlar 45-60. günlerde gebelik muayenesi ve 80-90. günlerde rektal palpasyonla gebelik kontrolü yapıldı. Gebe olanlar ve olmayanlar değerlendirildi. Mizaca göre ilk tohumlamada gebelik oranları tespit edildi. Buna göre, çok iyi huylu, iyi huylu ve huysuz grupta, sırasıyla %76.12, %78.38 ve %8, çok huysuz mizaçlı hayvanlarda ise %7.1 oranında gebelik elde edildi. Mizaca göre grup içerisindeki düve ve ineklerin İTGO'ları; çok iyi huylu grupta %45,1 ve %54.9'dur. İyi huylu grupta düve ve ineklerde sırasıyla %37.9 ve %62.1 oranında, huysuz ve çok huysuz grupta yer alan düve ve ineklerde İTGO eşit olup %50 oranında olduğu tespit edildi. Yapılan çalışmada farklı mizaçtaki düve ve ineklerin grup içerisindeki İTGO istatistiksel açıdan önemsiz bulundu (p>0.05). Bu veriler ışı altında İTGO huysuz olmayan hayvanlarda (çok iyi huylu ve iyi huylu olanlar), huysuz olan hayvanlara (huysuz ve çok huysuz olanlar) göre istatistik açıdan önemli düzeyde farklı olduğu (p<0.001) görüldü. Sonuç olarak yapılan çalışmada sakin mizaçlı hayvanlar huysuz mizaçlı hayvanlara göre suni tohumlama uygulamalarında problem çıkarmadıkları ve sonrasında da elde edilen gebelik oranlarının yüksek olduğu görüldü. Dolayısıyla, mizacın suni tohumlama süresine ve yüksek gebelik elde edilmesinde önemli olduğu tespit edildi.