Adlî Tıp Kurumu Ankara Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi'ne kusur durumu tespiti istemiyle gönderilen ölümlü araç kazalarının sürücü kusur durumları ve sürücülerin sosyo-demografik özellikleri açısından değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ADLİ BİLİMLER ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SAVAŞ KÜÇÜK

Danışman: GÜROL CANTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmanın amacı; Adlî Tıp Kurumu Ankara Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi'ne kusur durumu tespiti istemiyle gönderilen ölümlü araç kazalarına ait adlî dosyalar incelenerek, bir yıl içinde ölümlü trafik kazalarındaki sürücü kusur durumlarının tespiti ile kontrol grubu olarak alınan yaralanmalı trafik kazaları ve diğer bilirkişi raporlarıyla karşılaştırılması ve sürücülerin sosyo-demografik özelliklerine göre ölümlü kazaya karışma sıklığının değerlendirilmesidir. Dava dosyaları incelenerek dosyanın gönderildiği makam, sürücünün cinsiyeti, yaşı, öğrenim durumu, ehliyeti olup olmadığı, alkol düzeyi, emniyet kemeri takıp takmadığı, sabıka kaydı, olayın meydana geldiği yolun özellikleri, kazanın meydana geldiği tarih, saat, mevsim, gün durumu, hava durumu, araç sayısı ve cinsi, kaza mahalli, bilirkişi raporları ve sonuçları, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi rapor sonuçları, ölen kişilerin sürücü veya yolcu mu olduğu, adlî tıp rapor sonucundaki sürücü kusur durumu ile olay yeri incelemesindeki veya diğer bilirkişi raporundaki sürücü kusur durumlarının paralelliği, ehliyetin ve alkolün kazaya etkisi, sürücülerin sosyo-demografik yapısının kazaya etkileri belirlenerek değerlendirilmiştir. Çalışmada; ölümle sonuçlanan kazaları %46,2'sinin çift yönlü yollarda, %81,4'ünün kuru zeminli yollarda, güzergah bakımından % 76,7'sinin düz yolda, açık havada ve gündüz vakitlerinde daha çok meydana geldiği, kazaya karışan otomobil oranının %38,4 oranında olduğu, çekici (TIR) ve kamyon oranlarının da anlamlı derecede yüksek olduğu, kazaya karışan sürücüler açısından hem çalışma grubumuz hem de kontrol grubumuzda 30 yaş altı sürücülerin oranının en yüksek olduğu, %14'ünün ehliyetinin olmadığı, en çok ilkokul mezunlarının trafik kazalarına karıştığı, trafiğe alkollü olarak çıkan sürücülerin oranının %8,4 olduğu, sürücülerin %84,5'inin emniyet kemeri takıp takmadığının belirsiz olduğu tespit edilmiştir. Bilirkişi raporları ile Adlî Tıp Kurumu Ankara Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi'nin raporları arasında çok yüksek oranda uyumluluk bulunduğu görülmüştür. Trafik kazası gibi farklı disiplinlerin alanına giren bir konunun sadece trafik kolluğuna bırakılarak kaza tespit tutanağı verileri ışığında bilirkişi raporu düzenlenmesi sağlıklı olmayan değerlendirmelere yol açabilir. Trafik kazalarında kusur tespiti uzmanlık işidir. Çalışmamızda, dosyalardaki, ölümlü trafik kazalarında olay anı görüntüsü %9,0'dur. Kusur tespitinin konusunda uzman kişilerce mevcut tüm veriler değerlendirilerek yapılması bu konudaki tereddüt ve soru işaretlerini azaltacağı, adaletin tecellisinde önemli rol oynayacağı kuşkusuzdur.