Anorektal uygulama için nifedipin içeren yarı katı preparatların geliştirilmesi ve in vitro değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FARMASÖTİK TEKNOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURAY BAĞCI
Danışman: NİLÜFER YÜKSEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Anal fissür, anal kanalın distal bölümünde lokalize olan yırtık olup bu bölgede sıkça görülen, ağrılı patolojilerden biridir. En çok genç ve orta yaşlarda görülmekte olan hastalık tedavi edilmediği takdirde ilerleyen dönemlerinde hastaya oldukça rahatsızlık vermektedir. Kişinin yaşam kalitesini önemli ölçüde düşürmekte ve kişilerin fiziksel-mental sağlığını bozmaktadır. Kronik anal fissürlerin tedavisinde cerrahi tek seçenek olarak düşünülse de son zamanlardaki çalışmalar cerrahi dışı yöntemlerin de bu hastalıkta etkin bir tedavi gücü olduğunu göstermektedir. Bu durum da ilaç tedavisine dikkatleri çekmektedir. Türkiye ilaç piyasasında bu amaca yönelik olarak gliseril trinitrat içeren bir merhem bulunmaktadır. Ancak bu preparatın kullanımında yan etki olarak ortaya çıkan ve görülme sıklığı %40'a kadar çıkan şiddetli baş ağrısı hasta uyuncunu önemli derecede düşürmekte ve tedavinin bırakılmasına neden olmaktadır. Araştırmalarda tedavi etkinliğinin yüksek oluşu ve yan etkilerinin daha az olmasından dolayı nifedipin anal fissürün tedavisinde kullanılan diğer terapötik ajanlara alternatif olarak sunulmuştur. Bu nedenle çalışmamızda Nifedipin etken maddesi seçilmiştir. Bu yüksek lisans tezi kapsamında anorektal uygulama için Nifedipin içeren yarı katı preparatlar geliştirilmiştir. Farklı yöntemler kullanılarak merhem, krem, lipofilik jel ve hidrofilik jel formlarında preparatlar hazırlanmıştır. Bu formülasyonlar organoleptik kontrol, pH, viskozite, yapı analizi, etkin madde miktar tayini, in vitro etkin madde salımı ve mikrobiyolojik açıdan karakterize edilmiştir. Formülasyonlar hızlandırılmış ve uzun süreli stabilite testlerine tabi tutularak ileri çalışmalar yapılmıştır. İn vitro karakterizasyon çalışmaları neticesinde hasta konforu ve preparatların uygulama kolaylığı da göz önünde bulundurularak bir merhem formülasyonu ve Carbopol® 974P içeren hidrofilik jel tipi formülasyon, en uygun formülasyon merhemlar olarak belirlenmiştir. Yan etkilerin azaltılması ve hasta uyuncunun artırılması açısından piyasa preparatına farmasötik alternatif olacak iki formülasyon başarı ile oluşturulmuştur. Anahtar Sözcükler: Anal fissür, Carbopol, nifedipin, stabilite, tekstür analizi, viskozite, yarıkatı.