Kadınların eğitim yoluyla güçlenmesinin yetişkin eğitimi bağlamında çözümlenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, YAŞAM BOYU ÖĞRENME VE YETİŞKİN EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYFER YAKAR

Danışman: AHMET YILDIZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, kadınlara yönelik bir eğitim programına katılan kadınların güçlenme deneyimlerini yetişkin eğitimi bağlamında analiz edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda sivil toplum merkezlerinden olan Ankara ili Mamak ilçesi Ege mahallesinde bulunan "Çağdaş Kadın ve Gençlik Vakfı 75. Yıl Toplum Merkezi'nde en az bir eğitim programını tamamlamış kadınların genel olarak eğitime yükledikleri anlam, eğitime katılma dinamikleri, katıldıkları eğitim sürecine ilişkin değerlendirmeleri, eğitime katılmanın yaşamlarında yol açtığı dönüşüm çözümlenmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda, kadınların dönüşümü nasıl yaşadığı nasıl anlamlandırdığı, hangi boyutlarda güçlendikleri kadınların kendi anlatıları üzerinden toplumsal cinsiyet bağlamında anlamaya ve açıklamaya yönelik bir çerçeveden analiz edilmiştir. Nitel yaklaşımla tasarlanan bu araştırmada öncelikle kuramsal bir yaklaşım geliştirmeye yönelik literatür taraması yapılmıştır. Veriler gözlem ve yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak elde edilmiştir. Bu süreçte araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak araştırma grubunda bulunan 21 kadınla derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen verilerin analiz edilmesinde MAXQDA programı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda;  Eğitime devam süresi arttığında,  Katılmayı kolaylaştırıcı olanak sunulduğunda (kapısının sürekli açık olması, fiziksel ortam, kreş vb.),  Kadınlara kendilerinin ve yaşam deneyimlerinin değerli olduğu hissettirildiğinde,  Eğitim konuları kadınların ihtiyaçları ile ilişkilendirildiğinde ve bu ihtiyaç kadınlara hissettirildiğinde,  Yetişkinlerin öğrenme özelliklerine uygun yöntem ve teknikler kullanıldığında, özellikle aktif öğrenme yöntemi kullanıldığında,  Öğrenme süreci, sınıf dışı ortamlarla desteklendiğinde (sosyal ve kültürel etkinlikler, yurt içi ve yurt dışı geziler, kamu kurumlarını tanıma vb. gibi), eğitimin içeriği ve biçimi kadınların güçlenme kanallarını esas aldığında kadınlara güçlendirme becerileri kazandırma bakımından katkıda bulunduğu görülmüştür. Güçlenme deneyimleri incelendiğinde, araştırma kapsamındaki kadınların ataerkil ve geleneksel aile yapılarına rağmen, aldıkları eğitimlerin onları bilişsel, psikolojik, ekonomik ve politik olarak tanımlanan boyutlarda güçlendirmede başarılı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Güçlendirmenin daha zayıf kalan yönünün politik güçlenme olduğu görülmüştür. Çalışmada psikolojik ve ekonomik güçlenme boyutunun diğer boyutların temeli olduğu, bilişsel güçlenmenin değişken süreçleri içerdiği, politik güçlenmenin diğer boyutlara göre daha zor ulaşılan bir boyut olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca; eğitimlerden çok sonra maddi kazanç gibi nedenlerle kadınlar arasında rekabet ve çıkar çatışması ile ilgili sorun çıktığı görülmüştür. Kadınlar arası dayanışma ve diyaloğu zedeleyen bu durumun güçlenme deneyimi üzerinde olumsuz etki oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Yetişkin eğitimi, kadınların güçlendirilmesi, katılım örüntüleri, dönüştürücü öğrenme