Türk dış politikasında düşünce kuruluşları: Kurumsallaşma ve stratejik düşünce (1961-1989)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KENAN ARPACIOĞLU

Danışman: Serdar Sarısır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışma üç ana bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde öncelikle dünyada düşünce kuruluşlarının tarihçesi sunulmuş ve kavramsal çerçeve oluşturulmuştur. Düşünce kuruluşlarının tanım problemi tartışmaya açılmış ve kavrama yönelik farklı yaklaşımlar incelenmiştir. İlk bölümde ayrıca Türkiye'de düşünce kuruluşu fikrinin oluşumu ve kurumsallaşma, Türkiye'de kurulan düşünce kuruluşlarının statüleri, Türkiye'de düşünce kuruluşlarının bağımsızlığı ve finansmanı sorunu ile son olarak 1961-1989 arası dış politik gelişmeler ele alınmıştır. İkinci bölümde kuruluş tarihleri sırasıyla statüsüne göre düşünce kuruluşları 1961-1989 dönemi dış politikası bağlamında ele alınmıştır. Bu çerçevede Ekonomik ve Sosyal Etüdler Konferans Heyeti, İKT, ESAM, DPE, SİSAV ve OBİV, Türkiye'nin ilk düşünce kuruluşu modelleri olarak ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise; 1961-1989 yılları arasında Türkiye'de düşünce kuruluşlarının çalışma alanlarının dış politika ile etkileşimi, hedef kitle ve sınırlılıkları tartışmaya açılmıştır. Türkiye'de dış politika alanında çalışan düşünce kuruluşlarının sınıflandırılmasının yapıldığı son bölümde ayrıca Türkiye'de 1961'den günümüze dış politika bağlamında düşünce kuruluşlarının çeşitlenmesi ve farklı alan çalışmaları ele alınmıştır. Son olarak ise; Türk düşünce kuruluşlarının dünyadaki genel görünümü analiz edilmiştir.