Mevduatların korunması ve mevduat sigorta sistemleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ATİLLA ÇALIK
Danışman: YALÇIN KARATEPE
Özet:ÖZET Tarih boyunca bankacılık sistemi ülke ekonomileri açısından büyük önem taşımış ve bankalar ekonomilerde ödemeler sisteminin merkezi olarak görev yapmıştır. Bankalar kişilerin tasarruflarını toplayarak bunları kredi olarak üretken faaliyetlere aktarmakta, ödemeler sisteminin çalışmasını sağlamakta ve finansal faaliyetleri koordine etmektedir. Bankacılık faaliyetlerinin başlamasından bu yana, kişilerin tasarruflarından elde edilen mevduatlar bankacılık işlemleri açısından temel fon kaynağım teşkil etmektedir. Özellikle son yüzyılda finansal sistemdeki dalgalanmalar ve bu dalgalanmaların etkileri artış göstermiştir. Söz konusu finansal dalgalanmalar banka başarısızlıklarına neden olmuş ve mevduat sahipleri nezdinde büyük kayıplar ortaya çıkmıştır. Pek çok ülke mevduat sahiplerinin hak ve menfaatlerini korumak ve finansal sistemde güven ve istikran sağlayarak bankacılık sisteminin etkin bir şekilde işlemesini sağlamak üzere katı yasal düzenlemeler gerçekleştirmiştir. İş bu çalışmanın temel amacı Türkiye'de mevduatların korunmasına yönelik olarak alman tedbirlerin ve bu tedbirlerden en önemlisi olan mevduat sigorta sisteminin incelenmesi ve değerlendirilmesidir. Çalışma ana hatlarıyla sekiz bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde mevduat kavramı ve mevduatların korunmasının gerekliliği konusu detaylı olarak tartışılmaktadır. Burada mevduatın tanımı ve türleri, mevduatın hukuki niteliği ve mevduatta zamanaşımı konulan üzerinde de durulmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde mevduatların korunmasına yönelik olarak 4389 sayılı Kanun ve diğer mevzuatla uygulamaya konulan önleyici tedbirler kısaca incelenmektedir. Çalışmanın üçüncü bölümünde, mevduat sigortası kavramı, mevduat sigortasının tarihçesi ve ahlaki çöküş, ters seçim, batmayacak kadar büyük olma ve sigortanın maliyeti gibi yoğun olarak tartışılan konular incelenmektedir. Dördüncü bölümde ise, sistemin örgütlenmesi, özel sigorta kuruluşları tarafından sigortanın sağlanması, sigortanın zorunlu veya ihtiyari olması, mevduat 188sigortasının kapsamı ve mevduat sigortasının finansmanı gibi mevduat sigortası uygulamalarının yapısal özellikleri incelenmektedir. Beşinci bölümde, Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere'de uygulanmakta olan mevduat sigortası uygulamaları değerlendirilmekte ve Avrupa Birliği tarafından üye ülkelere önerilen mevduat sigortası uygulaması incelenmektedir. Altıncı bölümde, Türkiye'de uygulanan mevduat sigorta sisteminin genel yapısı ayrıntılı olarak sunulmaktadır. Bu bölümde sigorta sisteminin gelişimi, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu, sigortanın kapsamı, mevduatların ödenmesi ve iflas talebi ve banka ortak ve yöneticilerinin şahsi sorumlulukları incelenmekte ve değerlendirilmektedir. Yedinci bölümde mali sistemde yer alan diğer bir aracı olan özel finans kurumlan nezdindeki hesaplar ve bunların korunmasına yönelik alınan önlemler ele alınmaktadır. Çalışmanın sekizinci ve son bölümünde ise mevduatların korunması ve mevduat sigorta sistemine ilişkin genel sonuç ve değerlendirmeler yer almaktadır. 189