Müzik endüstrisinde web 2.0 ve dijital emek: Spotify örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ORÇUN KASAP

Danışman: ALTUĞ YALÇINTAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada bir stream müzik platformu olan Spotify'da üretketici metasının önemi ve sermaye birikiminin yapısı araştırılmıştır. Son on yılda stream müzik platformları Spotify'ın öncülüğünde önemli bir ölçüde büyümüştür. Spotify'ı diğer platformlardan ayıran şey ise iş modeli olan Freemium'dur. Bu model ile müziğe para ödemeyen kullanıcıları, bedava kullanıcıları ve para ödeyen kullanıcıları, Premium kullanıcıları aynı platformda toplanmıştır. Bunun sonucu olarak Spotify'ın iki farklı sermaye birikimine sahip olduğu görülmektedir. Premium kullanıcı durumunda sermaye birikimi süreci bir mobilya mağazasında karşılaştığımızdan farklı değildir. Spotify servisi kullanıcıya bir meta olarak satılır. Bedava kullanıcı durumunda ise Web 2.0 platformlarında karşılaştığımız sermaye birikim süreci görülmektedir. Buna göre, bedava kullanıcı platformda üretketim faaliyeti ile bedava veri üretmektedir ve bu verisi reklam verenlere hedefli reklamcılık amacıyla satılmaktadır. Bu bedava kullanıcının kullanım faaliyetinin üretken olduğu ve sömürüldüğü anlamına gelmektedir. Böylece Spotify, Premium durumunda servis satışına dayanan, Bedava durumunda ise üretketici metasına dayanan bir sermaye birikimi modeline sahip olduğu görülmektedir. Spotify iki tür sermaye birikiminden yararlanmaktadır: 1) Premium durumunda servis satışına dayanan 2) Bedava durumunda üretketici metasına dayanan. Bedava kullanıcıların üretketim aktiviteleri böylece sömürülmektedir. Anahtar Kelimeler: Spotify, Müzik, Stream, Üretketim, Üretketici, Üretketici Metası, Web 2.0, Sermaye Birikimi, Hedefli Reklamcılık