Yenilikçi bir âyan: Çapanoğlu Süleyman Bey

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERKAN POLAT

Danışman: ABDÜLLATİF ARMAĞAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Âyanlar, XVI. yüzyıldan beri varlıkları bilinen ve halkla devlet arasında aracılık yapan kişilerdir. XVIII. yüzyılda nüfuzları daha da genişlemiştir. Söz konusu âyanlardan biri de Çapanoğulları ailesidir. Çapanoğulları, dönemin siyasî konjonktüründen istifade ederek pek çok idarî görevi uhdesine almışlardır. Bozok sancağı merkez olmak üzere, oldukça geniş bir alanda etkili olmuşlardır. Hanedanın en önemli üyelerinden biri Süleyman Bey'dir. Bu çalışmada, Süleyman Bey'in faaliyetleri, ailenin nüfuzuna etkileri ve çevreyle kurduğu ilişkilerin mahiyeti incelenmiştir. Bu çerçevede Süleyman Bey'in, Nizâm-ı Cedîd hareketine verdiği destek ve bunun siyasî geleceği açısından önemi ortaya konulmuştur. Diğer taraftan Fransızların Mısır'a saldırısında ve Dağlı asilerinin bertaraf edilmesindeki rolü, Sened-i İttifak'a imza koyması ve sonrasında yaşanan sürecin seyri gün yüzüne çıkarılmıştır. Bunlardan başka servetinin kaynağını oluşturan mukâtaʽa ve malikâneleri ve bunları tasarruf biçimi de belgeler ışığında irdelenmiştir. Ayrıca merkez ve çevreyle iletişimini sağlayanlar başta olmak üzere, maiyetindeki görevlilerin faaliyetlerine de yer verilmiştir.