Av tüfeklerinde kullanılan uzatma şokların saçma dağılımına olan etkileri ve atış mesafesinin belirlenmesi.
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ADLİ BİLİMLER ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CAN YÜCEL ŞAHAN
Danışman: NERGİS CANTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ateşli silah yaralanmalarında ve buna bağlı ölüm olaylarında atış mesafesinin belirlenmesi en önemli konulardan biridir. Atış yapıldıktan sonra barut yanma ürünlerinin atış yapılan hedefe gidebileceği maksimum mesafenin üzerindeki mesafelere uzak atış mesafesi denilmektedir. Av tüfekleri ile uzak atış mesafesinden yapılan atışlarda mesafe tayini yapmak için hedef üzerindeki saçma dağılımları incelenmektedir. Ayrıca namlu uzunluğu, fişek yapısı, tapa yapısı, şok durumu ve ortamdaki dış faktörler de mesafe tayini sırasında detaylı bir şekilde incelenmelidir. Bu araştırmada yivsiz av tüfeklerinin ucuna takılan uzatma şokların saçma dağılımına olan etkilerini belirlemek ve mesafe tayini yapmak amaçlanmıştır. 12 kalibre, 71 cm namlu boyuna sahip av tüfeği ve 6 numara 30 gr av fişeği ile 13 farklı mesafeden atışlar yapılmıştır. Atışlar önce şoksuz, daha sonra 5,10 ve 15 cm şok kullanılarak yapılmıştır. Bütün atışlar bez zemin hedefe dikey olarak, her durumda 3'er kez tekrarlanarak yapılmıştır. Elde edilen saçma dağılımları incelendiğinde 100 cm mesafeye kadar uzatma şokların saçma dağılımına hiçbir etkisi olmadığı görülmüştür (p > 0,05). 100 cm'den daha uzak olan atışlarda şok uzunluğuna bağlı olarak saçma dağılım çaplarının küçüldüğü gözlemlenmiştir. Aynı mesafeden şoksuz yapılan atışlarla 5-10-15 cm uzatma şoklar ile yapılan atışlar arasında saçma dağılımlarında belirgin değişiklikler olduğu saptanmıştır. 100 cm mesafeden daha uzak yapılan atışlarda şok uzunluğu arttıkça saçma dağılım çapının istatistiksel olarak anlamlı şekilde azaldığı anlaşılmıştır (p < 0,05). 200 - 400 cm arası mesafelerden yapılan atışlarda toplu giriş deliği çapının şok uzunluğunun artması sonucunda küçüldüğü görülmüştür. Aradaki farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p < 0,05). 200 ve 300 cm mesafelerden yapılan atışlarda ise en uzak uydu giriş delikleri mesafesinin şok uzunluğu ile azaldığı tespit edilmiştir. Uydu giriş deliği mesafeleri arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p < 0,05). Çalışmanın sonucunda av tüfeklerinde kullanılan uzatma şokların saçma dağılımına doğrudan etkisi olduğu saptanmıştır. Bir olayda kullanılan silah ve fişek yapısı ayrıntılı şekilde incelenmeden sadece hedef özelliklerine bakılarak atış mesafesi tayini yapılmaması gerektiği anlaşılmıştır.