Doğu Karadeniz havzasında Fırtına deresinin makro omurgasız çeşitliliğinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, SU ÜRÜNLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SADİ CILIZ
Danışman: MİNE KIRKAĞAÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Doğu Karadeniz Havzası'nda Fırtına Deresi'nin bentik makroomurgasız çeşitliliğinin değerlendirilmesinin amaçlandığı tez çalışması, Kasım 2014-Ağustos 2015 tarihleri arasında yürütülmüştür. Çamur ve su örnekleri, Fırtına Deresi' nin mansabına yakın bölgeden başlamak üzere sahilde denize döküldüğü yere kadar belirlenen 6 istasyondan mevsimsel olarak (Kasım-Şubat-Mayıs-Ağustos aylarında) bir yıl süreyle alınmıştır. Fırtına Deresi'nde su sıcaklığı, pH, çözünmüş oksijen ve elektriksel iletkenlik değerleri arazide, amonyum azotu, nitrat azotu, nitrit azotu, ortofosfat, toplam fosfor, klorofil a ve askıda katı madde laboratuvarda ölçülmüştür. Su kalitesine ilişkin sonuçlar, Türkiye Yerüstü Su Kalite Yönetmeliğine göre değerlendirilmiş ve Fırtına Deresi'nin yüksek kaliteli su sınıfında olduğu belirlenmiştir. Bentik makroomurgasız çeşitliliği, Insecta sınıfından Ecydonorous (Ephemeroptera, Heptaginiidae), Sericostoma (Trichoptera, Sericostomatidae), Tipula, Tabanus ve Chironomus (Diptera, Tipulidae, Tabanidae, Chironomidae) cinslerinden meydana gelmiştir. Bentik makroomurgasızların bollukları yüksek değildir ve bu organizmalar kirlenmemiş ve hafif kirli sularda bulunmaktadır. Bu araştırmada familya düzeyinde sıralama Sericostomatidae (%83), Tipulidae (%14), Heptaganiidae (%2) ve Tabanidae (%1) şeklinde olmuştur. Shannon- Weiner indeksi (H) değeri (0-0,68) arasında düşük bulunmuştur. Biyotik indeks değeri de düşük bulunmuş, BMWP skoruna göre su kalitesi, 4. sınıf (kirli sular) olarak belirlenmiştir. Bentik makro omurgasız indeksleri ve su kalite parametreleri açısından bir uyuşmazlık mevcuttur. Fırtına Deresi'nde su akışı yüksektir ve bundan dolayı organik madde miktarının ortamdaki tür çeşitliliğini ve bolluklarını sınırladığı düşünülmekte olup, derenin su kalitesi indikatörü olan bentik makro omurgasızlar açısından uzun süre izlenmesi önerilmektedir.