Kolonoskopi yapılacak hastaların bağırsak hazırlığında ve anksiyete seviyelerinde e-öğrenme uygulamasının etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALA ELCİRCEVİ
Danışman: ATIL ÇAKMAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Kolonoskopi, kalın bağırsak hastalıklarının tanısı amacıyla sıklıkla kullanılır. Kolonoskopi işleminde tüm mukozanın iyi bir şekilde görüntülenebilmesi ve doğru bir değerlendirmenin yapılabilmesi için kolon temizliği yeterli olmalıdır. Yetersiz kolon temizliğine neden olan faktörlerin başında hastaya yeterli bilgi verilmemesi ve hastanın işlem öncesi hazırlık talimatlarına uyumunun düşük olmasıdır. Bu çalışmada, kolonoskopi işlemi öncesi kolon hazırlığında e-öğrenme eğitiminin bağırsak temizliği ve anksiyete üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bunun yanında gruplarda polip saptama oranlarında farklılık olup olmadığı ve işlem sırasındaki ağrı düzeylerinin karşılaştırılması da ikincil amaçlar olarak belirlenmiştir. YÖNTEM: Çalışmamız Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Endoskopi Ünitesi'nde Mart-Haziran 2019 tarihleri arasında, kolonoskopi uygulanan 18-93 yaş arası 280 erişkin hasta ile prospektif, randomize olarak gerçekleştirildi. Kolonoskopi işlemi öncesi bir gruba sadece sözel ve broşür ile standart bilgilendirme yapılırken (Kontrol grubu), diğer gruba standart bilgilendirme ve web tabanlı online eğitim (e-öğrenme grubu) verildi. Hastaların yaş, cinsiyet, önceki kolonoskopi geçmişi, bağırsak temizliği düzeyleri (BBPS skoru), polip varlığı, anksiyete düzeyleri (STAI I ve STAI II puanı) ve işlem sırasındaki ağrı düzeyleri (VAS skoru) kaydedildi. BULGULAR: E-öğrenme ve kontrol grubundakiler yaş ortalamaları (sırasıyla 55.9 ± 11.9 ve 56.6 ± 13.7) ve cinsiyet dağılımları (sırasıyla %56.7, %61.2 kadın hasta) bakımından farklı değildir (p>0,05). E-öğrenme grubundakilerin %48.2'si, kontrol grubundakilerin %44.6 daha önce kolonoskopi yaptırmamıştır(p>0.05). Bağırsak temizliği yeterli olanların oranı e-öğrenme grubundakilerde (%89.4) kontrol grubundan (%48.2) anlamlı düzeyde daha yüksektir (p 0.05). E-öğrenme grubundakilerin %79.4'ü "hiç ağrım yok" derken, kontrol grubunda bu oran %56.8'dir(p<0.001). SONUÇ: Hastaların kolonoskopi öncesi standart bilgilendirmenin yanında e-öğrenme eğitimi almasıyla kolon temizliği düzeylerinde ve polip saptanma oranında artış, işlem sırasında ağrı düzeylerinde azalma sağlanmıştır. Durumluk kaygı düzeyinde klinik anlamlı olmayan bir artış gözlenirken sürekli kaygı düzeylerinde fark gözlenmemiştir. Hasta eğitimlerinde Öğrenme Yönetim Sistemlerinin kullanımı önerilmektedir.