Akne vulgarisin etyopatogenezinde insülin direnci ve endokrin hormon parametrelerin değerlendirilmesi, oral isotretinoin tedavisi sonrası insülin direnci ve hormonal parametrelerde değişiklik olup olmadığının incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜLEYMAN EMRE KOÇYİĞİT
Danışman: MUSTAFA ŞAHİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Akne vulgaris, pilosebase birimin kronik inflamatuvar bir hastalığıdır. Adölesan dönemde görülmekle birlikte postadölesan dönemde de görülebilmektedir. Çeşitli çalışmalar patogenezde adrenal ve hipofizer hormonların da önemli rol oynadığını göstermiştir. İsotretinoinin hormonlara etkisini gösteren çalışmalar ise literatürde az sayıdadır. Çalışmamızın amacı akne vulgaris etyopatogenezinde rol alabilecek hormonal değişiklikleri tespit etmek ve sistemik tedavinin hormonlara ve insülin direncine etkisi olup olmadığını gözlemlemektir. Hastalar ve Yöntem: Şubat 2015 ile Haziran 2015 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı ve Dermatoloji Ana Bilim Dalı'na başvuran 30 akne vulgaris tanılı hasta çalışmaya alındı. Hasta grubu 18-45 yaş arasında, klinik olarak akne vulgaris tanısı almış ve isotretinoin tedavisi planlanmış kadınlardan oluşmaktaydı. Kontrol grubuna ise akne vulgaris hasta grubu ile benzer sosyodemografik özelliklere sahip 30 sağlıklı gönüllü birey katılmaktaydı. Hasta grubu ve kontrol grubu demografik özellikler, bazal insülin direnci ve endokrin hormonlar açısından karşılaştırıldı. İsotretinoin tedavisinin üçüncü ayında insülin direnci ve endokrin hormonal parametreler değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamızda hasta ve kontrol grubu arasında yaş, menarş yaşı,bel çevresi, vücut kitle indeksi benzerdi. Modifiye Ferriman-Gallwey skoru hasta grubunun %30'u kontrol grubunun %10'unda 8 ve 8'in üzerindeydi, ancak gruplar arasında istatistiksel olarak fark yoktu. (p=0,053) Gruplar arasında homeostatik model insulin direnci (HOMA-IR) değerleri açısından fark yoktu. Hasta grubunda kontrol grubuna oranla ALT,AST,LDL,TSH,serbest T4,ACTH,kortizol,prolaktin, progesteron, 17-OH progesteron, total testosteron değerleri anlamlı olarak yüksek izlendi. (p<0,05) Çalışmamızda bazal IGF-1 hem DHEAS, hem de total testosteron ile ilişkili saptandı. İsotretinoin tedavisinin üçüncü ayındaki değerler ile bazal değerler karşılaştırıldığında HOMA-IR değeri değişmezken, DHEAS,serbest T4, ALT, AST, LDL,Trigliserid değerlerinde artış izlendi. (p<0,05) Trigliseriddeki değişim yüzdesi ile bazal IGF-1, DHEAS, total testosteron, östradiol, progesteron, LDL ile korelasyon gösterdiği tespit edildi.(p<0,05) Sonuç: Akne vulgaris etyopatogenezinde hormonlar ve hormonların birbirleriyle etkileşimi önemli rol oynamaktadır. Akne vulgaris tedavisinde kullanılan isotretinoinin hipofizer, adrenal hormonlar üzerinde ve insülin direnci üzerinde belirgin bir etkisi gösterilememiştir. Hipertrigliseridemi isotretinoin kullanan hastalarda önemli bir yan etkidir. Özellikle bazal hormon düzeyi yüksek kişilerde trigliserid artışı beklenmelidir. Hem akne vulgarisin etyopatogenezi hem de isotretinoinin etkisini değerlendirmek için ileri çalışmalar gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Akne vulgaris, isotretinoin, insülin direnci, endokrin hormonlar