Yöresel gıdaların yerel ekonomik kalkınmaya katkıları: Ankara ili araştırması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALPAY ALTUNTAŞ
Danışman: BÜLENT GÜLÇUBUK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada; yöresel gıdaların yerel ekonomik kalkınmaya hangi boyutlarda katkı sağladığı ayrıca bu katkılarının arttırılması için neler yapılabileceği araştırılmıştır. Bu kapsamda Ankara ilinin yöresel ürün potansiyeli en yüksek bölgesi Beypazarı, Ayaş ve Nallıhan ilçeleri araştırma alanı olarak belirlenmiştir. Çalışmanın ana materyalini bu bölgede faaliyet gösteren yöresel ürün üreticileri ve satıcılarıyla yapılan 111 anket oluşturmaktadır. Araştırmanın sektördeki tüm işletmeleri kapsaması için tam sayım yöntemi tercih edilmiş, tüm anketler işletmelerde yüz yüze uygulanmış ve anket sonuçları uygun istatistiki yöntemlerle analiz edilmiş, elde edilen sonuçlar konu ile ilgili tezler, araştırmalar ve benzeri kaynaklar ışığında yorumlanmıştır. Araştırma bölgesindeki işletmelerin %87,1'inin %60'dan daha az kapasiteyle çalıştığı tespit edilmiştir. Türkiye'deki gıda imalat sektöründeki kapasite kullanım oranı ortalamasının 2015 yılı için %74,73 olduğu düşünülürse, yöredeki çoğu işletmede kapasite kullanım oranının çok düşük olduğu görülmektedir. Beypazarı ilçesi yıllık 440 ton cevizli sucuk, 840 ton kuru, 230'şar ton erişte ve tarhana üretimi ile araştırmaya konu ilçeler arasında yöresel gıda üretim miktarının yüksekliğiyle ön plana çıkmaktadır. Araştırma bölgesinde yıllık cirosu 50.000 TL'nin üzerinde olan sadece 11 işletme olduğu bulunmuş ve bu işletmelerinin 10 tanesinin Beypazarı ilçesinde faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir. Bu çalışmayla varılabilecek en önemli sonuç; yöresel ürünler doğru kullanıldıklarında yerel ekonomik kalkınmada anahtar rol alabilir. Coğrafi işaretler yöresel ürünlerin ulusal ve uluslararası tanıtımında farkındalık yaratmak için daha aktif kullanılmalıdır. Yöresel ürünlerdeki gıda güvenliği riskleri minimuma indirilmeli, ürünlerin gelenekselliğini bozmadan ürüne özel çözümler üretilmeli, tescil sahibi ve üreticiler başta olmak üzere tüm paydaşlar yeni pazarlar bulma konusunda birlikte çalışmalıdır. Küçük işletmelerin entegre üreticiler ile rekabetinde yöresel ürünler bir avantaj olarak görülmeli, yerel işletmeler için ürünlerin üretildiği yerlerde fırsatlar yaratılarak yerel ekonomik kalkınmaya katkıda bulunulmalıdır.